ارزیابی تحمل به شوری ژنوتیپ های گندم نان با استفاده از شاخص های تحمل به تنش
Abstract
به منظور تعیین برخی شاخص های پایداری مرتبط با عملکرد دانه گندم در شرایط تنش شوری، 41 ژنوتیپ گندم نان در دو شرایط نرمال و تنش شوری در مزرعه تحقیقاتی مرکز ملی تحقیقات شوری واقع در استان یزد مورد ارزیابی قرار گرفتند. شوری آب آبیاری در شرایط نرمال و تنش شوری به ترتیب 2 و 10 دسی زیمنس بر متر بود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس حاکی از اختلاف معنی دار بین عملکرد و اجزای عملکرد ژنوتیپها در شرایط نرمال و تنش شوری بود. در بین ژنوتیپ های مورد مطالعه، ژنوتیپ های روشن و بومی یزد به ترتیب با متوسط عملکرد دانه 3791.25 و 3764.47 کیلوگرم در هکتار، بیشترین عملکرد دانه را در دو شرایط نرمال و تنش دارا بودند. برآورد ضریب همبستگی بین شاخص ها و میانگین عملکرد ژنوتیپها در دو شرایط آزمایشی نشان داد که مناسب ترین شاخص ها برای گزینش ژنوتیپ های متحمل به تنش شوری، شاخصهای میانگین حسابی و هندسی بهرهوری و شاخص تحمل به تنش می باشند. نمودار سه بعدی ژنوتیپها بر مبنای مقادیر این شاخص ها و عملکرد دانه در شرایط نرمال و تنش شوری نیز نشان داد که ژنوتیپ های روشن و بومی یزد از عملکرد دانه بالایی در هر دو شرایط نرمال و تنش شوری برخوردار بودند و به عنوان متحمل ترین ژنوتیپها نسبت به تنش شوری انتخاب شدند.