سبک شناسی لایه ای در «خطبه 27» نهج البلاغه
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
سبکشناسی علم مطالعهی رفتارهای زبانی افراد است. سخنگویان زبان بنابر موقعیتهای مختلف زمانی، مکانی، سن، جنسیت و... گونههای مختلفی از گفتار و یا نوشتار را به کار میبرند. یک متن ادبی، سبک و ساختاری متفاوت از سبکِ یک متن عادی و یا علمی دارد. سبکشناسی لایهای با رویکرد تحلیل ادبی، متن را در پنج لایهی آوایی، بلاغی، نحوی، واژگانی و ایدئولوژیک بررسی میکند و پس از تبیین هر یک از این عناصر پنجگانه در یک اثر ادبی، بر آن است تا ویژگیها و مشخصههای خاص اثر را که بستر مناسبی برای بیان اندیشهها، افکار و احساسات درونی مؤلف و نیز زمینهساز سبک شخصی وی است به نمایش گذارد. خطبه ی 27 نهجالبلاغه (خطبه جهاد) یکی از شیواترین و رساترین خطبههای امام علی(ع) است که حضرت در آن پس از بیان ارزش جهاد، علل شکست کوفیان در برابر سپاه دشمن را یادآور شده و از ضعف و سستی آنان در رویارویی با دشمن شکوه سر میدهد. نوع سخنان علی(ع) در نهجالبلاغه و ویژگیهای منحصر به فرد ایشان در بیان خطبه ی جهاد به گونه ای است که به صورت کلام حضرت مؤلفههای خاصی بخشیده که در سایر متون ادبی کمتر به چشم میخورد. آن چه در این مقاله بدان پرداخته میشود، بررسی خطبهی یاد شده از منظر سبک شناسی لایهای و تبیین مؤلفههای سبکی علی(ع)، شناخت افکار، اندیشه ها و پس زمینه های فکری امام(ع) در ایراد خطبه جهاد است.