بررسی و تعیین عوامل محیطی مؤثر بر پراکنش رویشگاه های مرتعی جنوب شرقی سبلان
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
روابط بین پوشش گیاهی و عاملهای محیطی به شناخت عوامل مؤثر بر رشد و استقرار گونههای گیاهی و همچنین شناسایی رویشگاهها کمک میکند. هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط عوامل محیطی با پراکنش رویشگاههای مرتعی و تعیین مهمترین عوامل مؤثر در تفکیک این رویشگاهها در منطقه جنوب شرقی سبلان واقع در استان اردبیل میباشد. نمونهبرداری به روش تصادفی- سیستماتیک انجام شد. در اکوسیستم مرتعی مورد نظر، 45 رویشگاه در نقاط مختلف ارتفاعی و در دامنههای جنوب شرقی سبلان انتخاب و در داخل هر یک از این رویشگاههای تعیین شده، 3 پلات بزرگ 10 مترمربعی با فاصله 40 متر از همدیگر و در طول ترانسکت 120 متری مستقرگردید. در داخل پلاتها فهرست گیاهان موجود و درصد تاج پوشش آنها تعیین گردید. همچنین در داخل هر پلات از دو عمق 15-0 و 30-15سانتیمتری، خاک برداشت شد و خصوصیات اقلیمی نظیر بارندگی و دما، خصوصیات توپوگرافی نظیر ارتفاع، شیب و جهت جغرافیایی، عوامل خاکی نظیر بافت خاک، هدایت الکتریکی، اسیدیته، ماده آلی (کربن)، فسفر و پتاسیم اندازهگیری شدند. به منظور تعیین روابط بین عوامل محیطی با پراکنش پوشش گیاهی، از تجزیه و تحلیل آماری چند متغیره (رج بندی) استفاده شد. رجبندی جوامع گیاهی با توجه به عوامل محیطی به روش آنالیز تطبیقی متعارفی (dca[1]، rda[2]، cca[3]) صورت گرفت. نتایج نشان داد درمنطقه مورد مطالعه، عوامل فیزیوگرافی (ارتفاع و جهت جغرافیایی) تأثیر معنیداری بر پراکنش رویشگاههای مرتعی دارند. نتایج حاصل از cca عوامل محیطی منطقه مرتعی حاکی از آن است که محور اول و دوم به ترتیب با مقادیر ویژه 703/0 و 519/0 و واریانس 5/11 و 0/20 ، تغییرات رویشگاهها و عوامل محیطی منطقه را توجیه میکنند. از نتایج این تحقیق میتوان در مدیریت، احیا و اصلاح اکوسیستمهای مرتعی جنوب شرقی سبلان و مناطق مشابه استفاده کرد. [1] - detrended correspondence analysis [2] - representational difference analysis [3] - canonical correspondence analysis