نسبت ژئوپلیتیکی امنیت زیستمحیطی و توسعه پایدار؛ مطالعه موردی دریاچه ارومیه
Abstract
ژئوپلیتیک انتقادی در قالب نقد رویکردهای سنتی و طرح مفاهیم زیستی، در نقش نقاد الگوی توسعهِ مخرب محیط زیست سر بر آورده است. در این میان، سودانگاری برخاسته از اندیشه مدرنیته و رویکرد سختافزارانه، به همراه کوشش برای توسعه و تأمین نیازهای جمعیت، زیستبومهای مختلف را دچار تخریب کرده و نتایج آن در قالب تشدید مخاطرات محیطی نمود یافته است. از این رو، ارزیابی پایداری محیط زیست در فرایند توسعه با چالش مواجه شده است. دادههای مقاله حاضر، ناظر بر این واقعیتند که در ایران نیز اندیشه توسعهگرا عمدتاً ماهیتی کمتوجه به ارزیابی پایداری زیستمحیطی داشته است. برآوردها نشان میدهند وسعت دریاچه ارومیه متأثر از عوامل طبیعی و انسانی، کاسته شده است. چنانچه روندهای موجود ادامه یابند، دریاچه خواهد خشکید که پیامدهای فاجعهباری به دنبال خواهد داشت. از اینرو، برنامهریزی در این بخش باید متوجه عوامل انسانی این فاجعه زیستمحیطی در قالب تغییر الگوی کشت و تغییر الگوی زیست، به دلیل تغییر اقلیم باشد.