بررسی روابط بافت خاک و پارامتر مقیاس بندی برای برآورد رطوبت خاک
Abstract
مدل آریا و پاریس روش معمولاً پذیرفته شدهایبرای تبدیل منحنی توزیع اندازه ذرات به منحنی مشخصة آب خاک با استفاده از پارامتر مقیاس بندی (scaling parameter, α)است. در مدل اولیة آریا و پاریس (1981)، پارامتر مقیاس بندی برای تمام گروههای بافتی خاک، ثابت (38/1) فرض شده بود. در سالهای اخیر، مطالعات متعدد نشان داده است که پارامتر مقیاس بندی مقدار ثابتی نیست و کمیت آن بستگی به توزیع اندازة ذرات خاک دارد. به منظور بررسی روابط بین بافت خاک و پارامتر مقیاس بندی و همچنین برآورد تقریبی منحنی رطوبتی خاک تحقیقاتی انجام شد که نتایج آن دراین مقاله ارائه میشود. در این مطالعه، پارامتر α تابعی از عدد مقیاس بندی شدة تعداد ذرات کروی برای تخمین طول خلل و فرج در نظر گرفته شده است . نتایج نشان داد که α مقداری ثابت نیست و با افزایش اندازة ذرات خاک به ویژه برای بخش شن تغییر می کند. از آنجاکه تعیین پارامتر مقیاس بندی مشکل است، برای تخمین پارامتر مقیاس بندی بر اساس پارامترهای توزیع اندازه ذرات خاک یک معادلة رگرسیونی به دست آمد (96/0 r2=) و دقت برآورد معادله و روش پارامتر با مقدار ثابت(38/1= α) در تعدادی از خاکهای مناطق آمل، بابل و کرج مقایسه شدند. پیش بینیهای رطوبت خاک نتایج قابل قبول تا عالی را با مقادیر اندازه گیری شده نشان داد. استفاده از یک مقدار ثابت(38/1 = α) برای رطوبتهای کم منتج به پیش بینیهای کمتر و برای رطوبتهای بیشتر منجر به پیش بینیهای بیشتر شد. منحنی مشخصه آب خاک به طرز قابل قبولی برای سه نمونه خاک شبیه سازی شد.