پارامترهای شوری و سدیمی بودن در برخی خاک¬های متأثر از نمک دشت تبریز
Abstract
شوری و سدیمی بودن خاک بسته به روش و هدف اندازهگیری با پارامترهای مختلفی بیان میشوند. برخی محققان سعی کردهاند تا از طریق برقراری ارتباط بین پارامترهای مزبور، پارامترهایی را که اندازهگیری مستقیم آنها وقتگیر، پرهزینه یا توأم با خطاست، از پارامترهای سهل الوصولتر برآورد نمایند. این معادلات عام نبوده و ممکن است بسته به نوع خاک متفاوت باشند. هدف از این تحقیق جستجوی روابط سادهای است که با استفاده از آنها بتوان شاخصهای متداول شوری و سدیمی بودن خاکهای متأثر از نمک دشت تبریز را به طور قابل قبولی برآورد کرد. بدین منظور تعداد 30 نمونه مرکب خاک از منطقه مزبور جمع آوری گردید. نتایج اندازهگیریها نشان داد که پارامترهای شوری (tss، قدرت یونی، غلظت یونهای کلراید و سدیم) و حتی سدیمی بودن ( sar وesp) با ec عصاره اشباع (( ece در ارتباط نزدیک هستند. روابط زیر برای برآورد پارامترهای قدرت یونی (1-mmol l )، tss )1-mmolcl) و sar 5/0 ) 1-mmol l) با استفاده از ece(dsm-1) در خاکهای مورد بررسی پیشنهاد میشوند: (57= see و 991/0=2r، ece1/19= i) ، (9 /30= see و 994/0= 2r , 13/1 ece 56/7= tss) و (3 /11= see و 916/0= 2r 925/0 ece 44/1= sar). همچنین نتایج نشان داد که ph عصاره اشباع (برخلاف phگل اشباع) با غلظت بیکربنات همبستگی معنیدار مثبتی داشته و مقدار عددی آن ممکن است کمتر یا بیشتر از phگل اشباع باشد که بستگی به میزان شوری خاک دارد .