کاربرد مدل تصمیم گیری چندمعیاره electre_tri در ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحهای توسعه منابع آب، مطالعه موردی: سد و شبکه آبیاری-زهکشی اردبیل
Abstract
تعیین اهمیت اثرات زیست محیطی، یکی از مهم ترین مسائل و دغدغه های موجود در فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی (eia) طرحها و پروژه ها است که عمدتاً به ماهیت چند معیاره بودن آن بستگی دارد. اهمیت یک اثر زیست محیطی تنها مبتنی بر شدت آن اثر نیست و لازم است معیارهای دیگری نیز در تعریف اهمیت اثر لحاظ گردند. در این تحقیق برای نخستین بار در فرایند ارزیابی اثرات زیست محیطی (eia) در ایران، از مدل electre_tri به عنوان یکی از معتبرترین تکنیک های طبقه بندی تصمیم گیری چند معیاره به منظور تعیین اهمیت اثرات زیست محیطی طرحهای توسعه منابع آب، استفاده شد. نتایج حاصل از کاربرد این مدل، با یکی از روشهای ارزیابی در کشور که در ارزیابی اثرات زیست محیطی سد و شبکه آبیاری- زهکشی اردبیل به کارگرفته شده است و همچنین با روش جمع وزنی به عنوان یکی از روشهای موجود ارزیابی اثرات زیست محیطی در تجربیات جهانی، مقایسه گردید. تعیین معیارهای برآورد اهمیت اثر، براساس بررسی مراجع ملی و بین المللی از دیگر فعالیتهای انجام یافته در این تحقیق بود. لازم به ذکر است که از جمله ورودی های مدل electre_tri ، علاوه بر ارزش کمّی معیارهای اثر زیست محیطی، وزن معیارها است. با توجه به عدم وجود متدولوژی مدون برای تعیین وزن معیارها در روشهای موجود ارزیابی اثرات زیست محیطی در ایران، در این تحقیق وزن معیارها بر اساس روش جمع وزنی، تعیین شد. تحقیق حاضر گامی در جهت معرفی روشهای جدید ارزیابی اثرات زیست محیطی در سطح جهانی و امکان کاربرد آن در فرایند eia در ایران بود. این تحقیق می تواند راهگشای انجام تحقیقات بیشتر در خصوص متدولوژی های موجود ارزیابی اثرات زیست محیطی در سطح جهانی و ارتقاء روشهای موجود در کشور باشد.