سیمای کلی هیدرولوژی حوضه آبخیز زاینده رود
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
در این مقاله به بررسی کلی خصوصیات هیدرولوژیکی و استفاده از آب در حوضه زاینده رود براساس آمار موجود در دوره یازده ساله (1998-1987) پرداخته شده است. در این راستا جریان ورودی به دریاچه سد، جریان خروجی از دریاچه و آبگیری ها در طول مسیر رودخانه، به منظور آبیاری اراضی کشاورزی و دیگر مصارف مورد بررسی قرار گرفته و یک بیلان آبی اجمالی در سطح حوضه ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که جریان های ورودی به دریاچه، نیاز آبیاری، شرب و بخش صنعت را در پایین دست تأمین نموده و از یک الگوی منظم با تغییرات بسیار کم تبعیت می نماید؛ اما ذخیره سالیانه سد محدود بوده به طوری که در طول دوره های خشک سالی طولانی، حوضه را آسیب پذیر نموده است. هم چنین روند آب خروجی از سد زاینده رود، یک الگوی قابل پیش بینی را به جز در مواقع سیلابی نشان می دهد. به نظر می رسد، اعتماد و درصد اطمینان بالایی در تأمین نیازهای آبی، در دوره تقاضای حداکثر وجود دارد؛ ولی آب خروجی در ماه های فصل زمستان و در پایان فصل آبیاری، دارای میزان پائین و با تغییرات بالا می باشد که در نتیجه بده رودخانه کم و کیفیت آب به ویژه در پایاب رودخانه پایین می آید. یک بیلان آبی ساده، نسبت جریان آب برگشتی در حوضه (میانگین سالیانه) را 30 درصد تخمین زده است. میزان حجم آب برگشتی به ویژه در قسمت های پایین دست حوضه، بسیار مهم است. البته یک ارزیابی دقیق تر با در نظر گرفتن پارامترهای آب زیرزمینی و کیفیت آب، قبل از نتیجه گیری قطعی، ضروری به نظر می رسد. با فرض محدودیت تأمین آب با کیفیت بالا در حوضه آبریز زاینده رود، اگر امکان صرفه جویی واقعی آب در حوضه، وجود داشته باشد، می توان به توسعه منابع آب و اصلاح مدیریت این منابع دست یافت. از این رو در سطوح مزرعه، شبکه و حوضه درک قابل قبولی در مورد کاربرد آب و استفاده مجدد آب ضروری است
Authors and affiliations
- حمیدرضا سالمی — عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
- هاموندمورای راست — عضو مؤسسه بین المللی مدیریت منابع آب، کلمبو، سریلانکا