بررسی روند میزان بروز موارد مشکوک به سرخک در ایران و عوامل مؤثر بر آن: مدل دوجمله‏ای منفی آمیخته

نسرین شیرمحمدی، nasrin shirmohammadi department of biostatistics and epidemiology, school of public health, hamadan university of medical sciences, hamadan, iran1- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران عباس مقیم بیگی، abbas moghimbeigi modeling of noncommunicable disease research center, department of biostatistics and epidemiology, school of public health, hamadan university of medical sciences, hamadan, iran2- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‏سازی بیماری‏های غیر واگیر، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران منوچهر کرمی، manoochehr karami department of biostatistics and epidemiology, school of public health and research center for health sciences, hamadan university of medical sciences, hamadan, iran3- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران حسین محجوب، hossein mahjub modeling of noncommunicable disease research center, department of biostatistics and epidemiology, school of public health, hamadan university of medical sciences, hamadan, iran2- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‏سازی بیماری‏های غیر واگیر، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران اعظم صبوری، azam sabouri vaccine preventable diseases department, center for communicable diseases control, ministry of health and medical education4- مرکز مدیریت بیماری‏ها، مرکز بیماری‏های قابل پیشگیری با واکسن، وزارت درمان بهداشت و آموزش پزشکی، تهران، ایران

Abstract

سابقه و هدف: شناسایی روند میزان بروز بیماری ها و تغییر در آن، پاسخ به هنگام نظام سلامت را به دنبال خواهد داشت. نظام مراقبت سندرومیک که مبتنی بر موارد مشکوک به بیماری است، سرعت بالایی در تعیین طغیان‏ها دارد. در این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر میزان بروز تب و راش و چگونگی روند آن در ایران پرداخته شد. مواد و روش ها: این مطالعه یک مطالعه هم‏گروهی تاریخی بوده و داده‏های آن به صورت تمام‏شماری و شامل همه موارد مشکوک به سرخک ثبت شده در تمام استان‏های ایران طی سال‏های 1391-1376 بود؛ که از نظام مراقبت بیماری‏های قابل پیشگیری با واکسن کشور استخراج گردید. مدل رگرسیونی پواسون و دوجمله‏ای منفی با اثرات تصادفی برای این داده ها برازش شد. برازش مدل و استنباط‏ها از طریق رهیافت بیزی و با استفاده از نرم ‎ افزارهای r و open bugs انجام شد. مدل‏‏ها بر اساس آماره‏های نیکویی برازش دویانس و خی- دو پیرسون مقایسه شدند. یافته ها: اثر متقابل زمان و انجام واکسیناسیون تکمیلی بر تعداد موارد مشکوک به سرخک از نظر آماری معنی‏دار شد (737/1, 083/1 cri: 95%). تعداد موارد تب وراش بعد از انجام این واکسیناسیون با گذشت زمان شیب افزایشی را نشان داد و واریانس جزء تصادفی مدل معنادار برآورد شد (430/0, 219/0 cri: 95%). ویژگی‏های خاص استان‏ها، عامل مؤثر بر میزان موارد تب و راش یافت شد. نتیجه گیری: با توجه به روند افزایشی این میزان بروز در کشور به خصوص در سال‏های اخیر و مؤثر بودن ویژگی‏های خاص استانی بر میزان بروز تب و راش، لزوم کنترل دقیق‏تر و بهبود کیفیت واکسیناسیون به ویژه در بعضی استان‏ها نتیجه‏گیری شد.