تاثیر رابطه مبادله بر متغیرهای کلان اقتصاد ایران (1378-1346)
Abstract
یکی از متغیرهای با اهمیت در تمامی کشورها و بخصوص در کشورهای در حال توسعه رابطه مبادله ، تغییرات آن و تاثیر آن بر سایر متغیرهای اقتصادی در سطح کلان می باشد . در حقیقت رابطه مبادله نشان دهنده قدرت خرید کالاهای صادراتی کشور و تخریب آن نشان دهنده بدتر شدن وضعیت کشور در بازارهای جهانی می باشد . بخصوص این متغیر وقتی بصورت ویژه یا کالایی در نظر گرفته شود می تواند نشان دهنده مزیت های یک کشور در آن بازارها باشد . بهتر شدن رابطه مبادله ویژه به کشور امکان می دهد که از منابع خود برای ورود کالاهای مورد نیاز بهتر استفاده کند در حالیکه بدتر شدن آن به معنای واگذاری رایگان بخشی از منابع کشور در صحنه تجارت بین الملل می باشد . اما در مورد رابطه مبادله کالایی وضعیتت تا حدودی متفاوت است . زیرا بهبود این رابطه بخصوص در کشورهای در حال توسعه بدنبال تخریب رابطه مبادله ویژه بوجود می آید . نمونه بسیار بارز این امر در حالت تضعیف پول ملی اتفاق می افتد . تضعیف پول ملی کالاهای ما را برای خارجیان ارزانتر می کند و این معنای تخریب رابطه مبادله ویژه است . هم زمان در صورت با کشش بودن تقاضای خارجی ، رابطه مبادله درآمدی بهتر می شود و این امر تراز بازرگانی کشور را بهبود می بخشد و بر سایر متغیرها نیز اثری مثبت دارد. بدین ترتیب اثرات مثبت ولی ظاهری تضعیف پول ملی ظاهر می شود . مشابه این وضعیت در مورد تغییرات قیمت مواد اولیه مشاهده می شود. بهنگام تخریب رابطه مبادله در این بخش کشور بازارهای وسیع تری بدست می آورد و ناگزیر از توسعه بهره برداری از این منابع شده و نهایتا به طرف پدیده رشد شوم پیش می رود.