خواص خاک و تنوع زیستی گونه های چوبی زیر اشکوب در جنگل کاری های خالص و آمیخته پهن برگ
Abstract
تنوع زیستی (تنوع، یکنواختی، غنا) و خصوصیات فیزیکی- شیمیایی خاک در یک جنگل کاری 13 ساله با گونه های خالص و آمیخته پلت، توسکا، ون و شیردار در منطقه چای باغ شیرگاه (ارتفاع 250 متر از سطح دریا) مطالعه گردید. همچنین در مجاورت این عرصه جنگل کاری، عرصه ای از جنگل طبیعی و نیز عرصه ای فاقد پوشش جنگلی به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. روش تصادفی- سیستماتیک با قطعات نمونه 4×4 متر با فاصله 50 متر از هم جهت ارزیابی تنوع زیستی زادآوری عناصر درختی و درختچه ای انتخاب گردید. در هر توده سه نمونه خاک به صورت تصادفی از لایه سطحی (20-0 سانتی متر) برداشت گردید. در آزمایشگاه پارامترهای فیزیکی و شیمیایی آ ن ها تعیین شد. نتایج نشان داد که جنگل طبیعی دارای بیشترین مقدار تنوع زیستی و یکنواختی و کمترین آن در توده های خالص پلت و ون مشاهده شد. در حالی که از نظر شاخص غنای گونه ای (منهینیک) بین توده های جنگل کاری شده و جنگل طبیعی تفاوت معنی دار آماری وجود نداشت. در مجموع میزان تنوع در جنگل طبیعی و سپس در جنگل کاری های آمیخته بیشتر از جنگل کاری های خالص بود. اکثر گونه های جنگل کاری شده موجب کاهش ph و افزایش فسفر، پتاسیم و نیتروژن خاک نسبت به عرصه فاقد پوشش جنگلی شدند. تنها کلسیم در منطقه بدون پوشش جنگلی بیشتر از توده های جنگل کاری شده و جنگل طبیعی بوده است. مقادیر مواد آلی و نیز منیزیم در بین عرصه های مورد مطالعه متفاوت نبود. در مجموع، پوشش گیاهی تأثیر مثبتی بر خواص فیزیکی و شیمیایی خاک سطحی داشته است.