بررسی میزان مطابقت برنامه درسی تعلیمات دینی دوره راهنمایی تحصیلی با اصول تغییر نگرشها
Abstract
حیطه ی عاطفی، مشکل ترین و شاید پیچیده ترین حوزه در برنامه های درسی تلقی می شود. چرا که این حوزه با احساسات، علایق و نگرش ها سر و کار دارد. برنامه ی درسی دینی به عنوان مهمترین عنصر در حفظ و استمرار فرهنگ دینی در آموزش و پرورش رسمی، بیشتر با این حوزه حساس آموزشی ارتباط دارد. پژوهش حاضر، کوششی در راستای ارتقای کیفیت برنامه ی درسی دینی در دوره ی راهنمایی تحصیلی است. این پژوهش، الگویی برای آموزش نگرش های دینی در دوره ی راهنمایی تحصیلی ارائه داده است. این پژوهش از نظر هدف، از نوع تحقیقات کاربردی است. طرح پژوهشی این تحقیق طرح آزمایش کلاسیک بود و برای تحلیل داده ها نیز از آمار توصیفی، تحلیل کواریانس، استفاده شده است. جامعه ی آماری این پژوهش در بخش آزمایشی تمامی دانش آموزان پسر دوره ی راهنمایی تحصیلی شهر مرند در سال تحصیلی 88-89 و در بخش تحلیل محتوا تمام کتاب های درسی تعلیمات دینی دوره ی راهنمایی تحصیلی و راهنمای تدریس معلمان می باشد. واحد نمونه برداری و تحلیل در مرحله ی تجربی تحقیق، کلاس درس و در مرحله ی تحلیل محتوا، مضمون بوده است. الگوی مطلوب براساس اصول تغییر نگرش ها و اصول تعلیم و تربیت دینی و بر مبنای اصول طراحی مدل های آموزشی، طراحی شده است. سئوالات پژوهش عبارتند از؛ 1. آیا بین اثر بخشی الگوی مطلوب و الگوی فعلی تفاوت وجود دارد؟ 2. آیا محتوای کتاب درسی تعلیمات دینی در مقطع راهنمایی بر اساس معیارهای الگوی مطلوب طراحی شده است؟ 3. آیا کتاب راهنمای تدریس معلم درس دینی در مقطع راهنمایی بر اساس الگوی مطلوب طراحی شده است؟ نتایج حاصل از تحلیل کواریانس نشان می دهد که اثربخشی الگوی طراحی شده(مطلوب) بیشتر از الگوی فعلی تدریس است. بنابراین سئوال اول تحقیق اثربخشی الگوی مطلوب را نشان می دهد. تحلیل محتوای کتابهای درسی و کتاب راهنمای معلم نیز نشان داد که کتابهای درسی 43درصد و کتاب راهنمای معلم هم 71/20 درصد مطابق با معیارهای الگوی طراحی شده طراحی شده اند.