بررسی اثر مخلوط مواد فعال سطحی بر کشش بین سطحی برای سیستم شیمیایی آب و تولوئن
Abstract
در این کار پژوهشی اثر جذب سطحی منفرد و دوتایی مواد فعال سطحی پرکاربرد؛ پلی اکسی اتیلن اکتیل فنیل اتر با نام مصطلح: ((تریتون ایکس 100)) و دودسیل تری متیل آمونیوم کلرید، به اختصار: ((دی تی مک)) و همچنین تریتون ایکس 100 و ستیل تری متیل آمونیوم برمید، به اختصار: ((سی تب))، بر روی کشش بین سطحی سیستم شیمیایی توصیه شده برای استخراج مایع - مایع، تولوئن + آب، در دمای °c 0/25 مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بدست آمده حاصل از برازش داده های تجربی با معادله سایسکوفسکی برای مواد منفرد تریتون و دی تی مک نشان می دهند که بیشترین فزونی سطح و انرژی آزاد جذب گیبس برای تریتون بزرگ تر از دی تی مک می باشند. به کمک تئوری بر هم کنش های غیرایده آل در مخلوط های دوتایی، کسر مولی جذب سطحی شده و کمیت برهم کنش جاذبه مولکولی مربوطه محاسبه شدند. برای سیستم شامل تریتون و دی تی مک برای کشش بین سطحی در گستره mn.m?1(0/24 تا 0/30)، در کسر مولی توده 01/0 از تریتون بیشترین بر هم کنش جاذبه وجود دارد و کسر مولی توده 05/0 و 1/0 کمترین بر هم کنش جاذبه را نشان می دهند. نتایج بدست آمده حاصل از برازش داده های تجربی با معادله سایسکوفسکی برای مواد منفرد تریتون و سی تب نشان می دهند که تمایل به جذب سطحی شدن برای تریتون از سی تب بیشتر می باشد. اثر سی تب برای کاهش کشش بین سطحی بطور قابل توجهی با اضافه کردن مقادیر اندک تریتون افزایش می یابد و در کسرهای مولی توده تریتون بیشتر از 3/0 هم افزایی مشاهده می شود. به کمک تئوری بر هم کنش های غیرایده آل در مخلوط های دوتایی، بیشترین میزان بر هم کنش جاذبه و بیشترین درجه هم افزایی برای کشش بین سطحی در گستره mn.m?1(0/28 تا 0/31)، در کسر مولی برابر از دو ماده مشاهده می شود. در این کسر مولی بیشترین درجه هم افزایی (6/40%) برای کمترین مقدار کشش بین سطحی بدست می آید.