بررسی آماری وسینوپتیکی پدیده شرجی دراستان های شمالی کشور(گیلان،مازندران وگلستان)
Abstract
به منظوربررسی آماری وسینوپتیکی پدیده شرجی دراستان های شمالی داده های دما،رطوبت نسبی وفشار بخارآب اشباع ساعت12(utc) در11ایستگاه سینوپتیک منطقه طی دوره2007-1992ازسازمان هواشناسی کشورتهیه شد. سپس شاخص شدت شرجی وفشاربخارآب جزئی ساعت12(utc) درهرروزمحاسبه شد. براساس آستانه تعریف شده، روزهای شرجی به چهارگروه طبقه بندی شدند. به این ترتیب 63روزفوق العاده شرجی باتداوم دووبیشترازدوروزانتخاب شدند. داده های فشارسطح دریاوارتفاع ژئوپتانسیل شبکه بندی شده (5/2×5/2) درجه مربوط به روزهای منتخب برای سطح زمین وسطح 500هکتوپاسکال ازسایت مرکزملی اقلیم شناسی آمریکا استخراج گردید.پس ازانتخاب چهارچوب پوشش مناسب، تحلیل عاملی انجام گرفته وبامشخص شدن نمرات عاملی نسبت به خوشه بندی این داده هابااستفاده ازروش ادغام (ward)اقدام گردید. درانتها الگوهای مهم سینوپتیکی مرتبط باروزهای فوق العاده شرجی استخراج شدند. درالگوهای سطح زمین استقرارکم فشارپاکستان درنیمه جنوبی کشوروبعضانفوذاین فروباربه منطقه موردمطالعه وهمچنین استقرارزبانه ای ازپرفشاردریای سیاه، شمال اروپاواروپای غربی به منطقه کاملا مشهوداست. علاوه برآن الگوهای استخراج شده ارتفاع ژئوپتانسیل درسطح 500نیزحاکمیت پرفشارآزوررانشان می دهد. همچنین نتایج حاصل ازتحلیل های آماری نشان می دهندکه شرجی ترین ماه درسواحل شمالی کشور، ماه آگوست است. ایستگاه نوشهرومنجیل به ترتیب بامتوسط149روزشرجی و33روزشرجی، بیشترین وکمترین روزهای شرجی راتجربه کرده اند. درکل، سواحل غربی ازشدت شرجی بیشتری نسبت به سواحل شرقی برخورداراست.