بررسی عوامل موثر در تشکیل و رشد خوشه های صنعتی در ایران
Abstract
مفهوم خوشه های صنعتی ابتدا در کشور های صنعتی و برای تقویت صنایع کوچک و خانوادگی در این کشورها مورد توجه قرار گرفت. اما در سال های دهه 90 میلادی به عنوان رویکردی موثر در رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه پذیرفته شد. حمایت یونیدو به عنوان نهادی بین المللی و پیاده سازی نمونه های موفق خوشه صنعتی در کشور های در حال توسعه باعث سرمایه گذاری و توجه بیشتر به این مفهوم در سایر کشورها گردید. در ایران نیز از چند سال گذشته تلاش هایی برای بهره گیری از این مفهوم در جهت شتاب بخشیدن به رشد و توسعه منطقه ای انجام گرفته است. با در نظر گرفتن کوشش های انجام شده در کشور و اعلام رسمی چند خوشه صنعتی از طرف سازمان صنایع کوچک طی سال های گذشته، متاسفانه هنوز نمونه موفقی از خوشه صنعتی در کشور وجود ندارد. بدین منظور تحقیق حاضر به بررسی عوامل موثر در تشکیل و رشد خوشه های صنعتی پرداخته است. در این رابطه ابتدا با مطالعه در منابع مختلف 5 عامل اصلی و مشترک ذکر شده در اگثر منابع استخراج شدند تا تاثیر آنها در وضعیت اقتصادی و صنعتی ایران بررسی شود. هدف ایجاد مدلی فراگیر برای موفقیت در پیاده سازی خوشه های صنعتی در ایران است. بدین منظور صنعت فرش ماشینی کاشان برای مطالعه موردی انتخاب شد. هدف شناسایی عوامل موثر در صنعت فرش ماشینی کاشان و سپس اولویت بندی این عوامل است تا از این طریق مدلی فراگیر و قابل تعمیم به سایر صنایع و مناظق کشور بدست آید.