تحلیل عوامل موثر بر پذیرش دستگاه کمبینات بین گندمکاران شهرستان مرودشت
Abstract
کشورهای در حال توسعه همانند کشور ایران با وجود وفور منابع و استعدادهای نهفته فراوان، توسعه و پیشرفتی متناسب با این منابع و امکانات بالقوه مشاهده نمی شود. یکی از علل اساسی و شاید مهم ترین علت این گونه مشکلات، وابستگی شدید کشورهای در حال توسعه به سیستم های کشاورزی سنتی با بازدهی بسیار پایین می باشد. در این خصوص استفاده از تکنولوژی های جدید برای متحول کردن سیستم های کشاورزی سنتی لازم و ضروری است. همچنین ورود به دهکده جهانی و ایجاد رقابت تنگاتنگ بین محصولات، تولیدکنندگان این عرصه را وادار می کند که برای بدست آوردن جایگاهی ارزنده در بازارهای جهانی به استفاده از تکنولوژی های نوین در این زمینه بپردازند. لذا روی آوردن به مکانیزاسیون که استفاده از تکنولوژی روز در کشاورزی برای افزایش بهروری با تمام جوانب می باشد لازم و ضروری می باشد. استان فارس با تولید 1307231 تن گندم در سال 88-1387 مقام اول در کشور(36/10 درصد) را دارا بوده و شهرستان مرودشت با تولید 30 درصد گندم استان به عنوان مقام نخست در استان و یکی از مهمترین قطب های کشاورزی در تولید گندم کشور محسوب می شود در شهرستان مرودشت پس از برداشت ذرت علوفه ای بلافاصله اقدام به خاکورزی و کشت گندم می کنند. بنابراین با توجه به تنوع و زیادی عملیات خاکورزی و کاشت و تردد زیاد تراکتور و ادوات بر روی خاک، مشکل فرسایش و تخریب ساختمان خاک بیشتر مطرح می شود. به طوری که امروزه در کشاورزی مدرن دنیا سعی می شود با کمترین تردد تراکتور در زمین، بیشترین عملیات، توأم با هم انجام شود. بکارگیری ویژگی های ادوات مختلف از جمله گاوآهن، دیسک، ماله، بذر کار، غلتک وغیره در مجموعه ای متمرکز و درغالب یک ماشین باعث بوجود آمدن دستگاهی به نام کمبینات (ماشین مرکب) شده است. واحد بودن توانایی انجام کارهای مختلف از جمله دانه بندی خاک، کاشت بذر، تسطیح و تثبیت خاک در یک مرحله حرکت داخل مزرعه موجب می گردد که این تکنولوژی نقش مهمی در راستای پایداری کشاورزی ایفاء نماید. علاوه بر این باعث صرفه جویی در زمان، حفاظت خاک، افزایش عملکرد، به موقع انجام گرفتن عملیات کشاورزی و کاهش هزینه ها خواهد شد. کمبینات با وجود این که از سال 1382 وارد شهرستان مرودشت شده ولی هنوز کشاورزان از آن استقبال زیادی نکرده اند به نحوی که از 65000 هکتار فقط 17000 هکتار یعنی 26 درصد آن با کمبینات کشت شده است. لذا شناسایی عوامل تاثیرگذار بر پذیرش این تکنولوژی می تواند مسئولان منطقه را در اتخاد سیاست های مناسب جهت سرعت بخشیدن به روند پذیرش این تکنولوژی کمک نماید. هدف اصلی مطالعه حاضر، شناسائی عوامل تاثیر گذار بر پذیرش کمبینات در بین گندمکاران شهرستان مرودشت می باشد. جهت دستیابی به این منظور اهداف فرعی زیر نیز به دنبال خواهد داشت: 1- بررسی وضعیت فعلی کاربرد کمبینات در شهرستان مرودشت، 2- بررسی تاثیر نگرش گندمکاران به مسئله حفاظت خاک در مورد پذیرش کمبینات، 3- شناسایی عوامل فردی، اجتماعی و اقتصادی کشاورزان گندم کار در پذیرش کمبینات. فرضیات تحقیق الف)- بین عوامل فردی (از قبیل میزان سن، سواد، میزان آگاهی از مزایای کمبینات، تحصیلات و سابقه کار) گندمکاران و سطح پذیرش کمبینات رابطه معنی داری وجود دارد. ب)- بین عوامل اجتماعی (همچون نگرش نسبت به تکنولوژی های جدید، نگرش نسبت به حفاظت خاک، ارتباط با کارشناسان، کلاس های آموزشی و ترویجی) گندمکاران و سطح پذیرش کمبینات رابطه معنی داری وجود دارد. ج)- بین عوامل اقتصادی (مانند میزان مصرف بذر، سطح زیرکشت، میزان تولید، هزینه، میزان درآمد گندم کاران، تعداد قطعات زمین، میزان ریسک گریزی) گندمکاران و سطح پذیرش کمبینات رابطه معنی داری وجود دارد. بدین منظور از الگوی لاجیت و آنالیز تشخیصی استفاده خواهد شد. جامعه آماری تحقیق کشاورزان گندم کار می باشد که با استفاده از روش طبقه بندی تصادفی متناسب، نمونه ها انتخاب می شوند. ابزار تحقیق برای جمع آوری داده های مورد نیاز پرسشنامه بوده که از طریق مصاحبه حضوری تکمیل خواهد شد.