میزان سازگاری جوانان 18 تا 29 سالهی شهر اهواز و والدینشان در مورد نگرش نسبت به مدگرایی، و عوامل اجتماعی و فرهنگی موثّر بر آن
Abstract
مد، زبانی از نشانهها و نمادهاست. یعنی شبکهای از روابط اجتماعی که متضمن ارزشها و هنجارهاست و نیازی را برآورده میسازد. جوانان بنا به مقتضیّات سنی و نیازهای گوناگونی که دارند، بیشتر از دیگران در معرض جریان مدگرایی قرار میگیرند. هدف تحقیق حاضر بررسی میزان سازگاری جوانان 18 تا 29 سالهی شهر اهواز و والدینشان در زمینهی مدگرایی و برخی از عوامل اجتماعی موثّر بر آن بوده است. روش تحقیق این پژوهش پیمایشی و شیوهی گردآوری دادهها، استفاده از پرسشنامه بوده است. جامعهی آماری جوانان 18 تا 29 سالهی شهر اهواز و والدینشان بوده است. با استفاده از فرمول حجم برآورد نمونه (لین)، برای جامعهی آماری این پژوهش، با سطح خطای 5 درصد و سطح اطمینان 95 درصد، حجم نمونه 384 نفر محاسبه شد، که جهت اطمینان بیشتر نتایج تحقیق، حجم نمونه به 400 نفر افزایش یافت. نمونهگیری به شیوهی تصادفی طبقهای چندمرحلهای بوده است. نتایج آزمون پیرسون نشان میدهد که بین متغیر وابستهی این پژوهش و برخی متغیرهای مستقل همبستگی وجود دارد. مقدار همبستگی پیرسون بین متغیر وابسته و متغیرهای میزان فشار هنجاری اطرافیان روی والدین، میزان تقیّد والدین به باورهای دینی، میزان تقیّد جوانان به باورهای دینی، سن جوانان، نگرش جوانان به سیاستهای فرهنگی، هویّت اجتماعی جوانان، هویت اجتماعی والدین، میزان استفادهی جوانان از ماهواره و اینترنت، پایگاه اجتماعی- اقتصادی، به ترتیب 86/0-، 71/0-، 31/0، 14/0، 32/0-، 37/0-، 73/0، 89/0-، 14/0- و 41/0 بوده است. بین متغیر وابسته و دیگر متغیرهای مستقل (میزان رابطهی جوانان با همسالانشان و میزان عزت نفس جوانان) همبستگی معناداری وجود نداشت. نتایج به دست آمده از انجام آزمون t مستقل نشان میدهد که میزان سازگاری پسران جوان (برابر با 96/36) یا دختران جوان (برابر با 08/40) با والدینشان در مورد مقولهی مد چندان متفاوت نیست. آزمون تحلیل واریانس نیز نشان داد جوانانی که شاغلاند در مقایسه با جوانان بیکار و جوانان دانشآموز یا دانشجو، از سازگاری بالاتری با والدین خود برخورداراند. در تحلیل رگرسیون گام به گام طی 7 مرحله به ترتیب متغیرهای میزان استفادهی جوانان از ماهواره، فشار هنجاری اطرافیان روی والدین، هویّت اجتماعی والدین، هویّت اجتماعی جوانان، تقیّد والدین به باورهای دینی، تقیّد جوانان به باورهای دینی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی وارد معادله شده و در مجموع 78/0 درصد واریانس کل را تبیین کردند. در انتها آزمون تحلیل مسیر نیز انجام شده است که نشان داد متغیرهای میزان تقیّد والدین به باورهای دینی، میزان تقیّد جوانان به باورهای دینی، سن جوانان، هویّت اجتماعی جوانان، نگرش جوانان به سیاستهای فرهنگی و میزان استفادهی جوانان از ماهواره علاوه بر تأثیر مستقیم، به صورت غیرمستقیم نیز بر متغیر وابسته تأثیر داشتهاند.