بررسی و نقد دیدگاه های مفسران و صاحبنظران اسلامی در تفسیر آیه 34 سوره نساء (الرجال قوامون علی النساء ...)
Abstract
آیه 34 سوره نساء با محوریت سه موضوع "قوامیت مرد در خانواده"، "نشوز زن" و "راهکار مقابله با نشوز" به بیان بخشی از احکام خانواده، بلکه اساسی ترین مسائلی که خانواده ممکن است با آن درگیر شود می پردازد. نگارنده قوامیت مرد را در راستای مدیریت وی تبیین کرده و خدمتگزاری مرد که به عنوان مفهوم قوامیت از ناحیه برخی تعیین شده را به عنوان یکی از ثمرات این مدیریت تحلیل می کند. در تحلیل مفهوم نشوز زن، نگارنده با توجه به کارکرد قرآنی این واژه، روایات رسیده در این زمینه، رد سبب نزول ارائه شده در ذیل آیه و توجه به مبحث اشتقاق کبیر به بیان مفهومی جدید از نشوز که از جانب برخی ارائه شده می پدازد و سعی در تبیین این دیدگاه غیر مشهور دارد. به عقیده صاحبان این قول نشوز زن در قرآن برخلاف اصطلاح فقهی آن که به مفهوم عدم تمکین –خواه به مفهوم خاص آن و خواه به مفهوم عام آن- می باشد، در معنای خیانت استعمال شده است. در تحلیل چگونگی مقابله با نشوز نگارنده، با تکیه بر ظهور واژه، گفتارهای ارائه شده در مورد استعمال این واژه در معنایی غیر زدن، محدود بودن این حکم به زمان و یا فرهنگی خاص، تعزیر و به حکم حاکم شرع بودن و ... را نقد کرده و آن را در قالب زدنی ملایم توسط همسر، برای نشان دادن توان مدیریتی، در راستای حفظ بنیان خانواده تبیین می کند.