تحلیل سینوپتیکی و آماری بارش های برف استان زنجان
Abstract
ایران سرزمین کم آبی است که در منطقه خشک و نیمه خشک کره زمین قرار گرفته و بارش برف مهمترین عامل تاثیرگذار در میزان ذخایر آب، به ویژه در فصول گرم سال محسوب می شود و به عنوان یکی از فاکتورهای کنترل کننده هیدرواقلیم هر ناحیه جغرافیایی است. علاوه بر آن، از بارش برف می توان به عنوان بلایای طبیعی نام برد که باعث ایجاد یخبندان، لغزندگی سطح جاده ها، اختلال در خطوط ارتباطی، فرسایش و زهکشی زمین ها می شود و به سازه های شهری و روستایی آسیب می رساند این سطوح به عنوان یکی از متغیرهای اساسی پیش بینی سیلاب ناشی از ذوب در پهنه های برف گیر است. استان زنجان که جزء مناطق کوهستانی کشور محسوب می شود بخش زیادی از ریزش های جوی استان به صورت بارش برف می باشد لذا برای استفاده بهینه از این منبع و کاهش خسارت های ناشی از آن، مطالعه و پیش بینی روند بارش برف در طی سال های گذشته لازم می باشد. در این پژوهش، تعداد روزهای برفی استان زنجان از دیدگاه آماری و سینوپتیکی در بازه زمانی 15 ساله (2008-1994) مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت و با استفاده از روش های آماری شامل مدل نوسانی پلی نومیال، من کندال و اسمادا و تحلیل سینوپتیکی روند بارش برف و عوامل سینوپتیکی ایجادکننده بارش برف مشخص شد. نتایج حاصله از روش های آماری )روند خطی و من کندال) نشان داد که تعداد روزهای برفی در طی دوره آماری 15 ساله، سیر افزایشی داشته است. بررسی های سینوپتیکی نشان داد که استقرار سامانه پرفشار سیبری روی دریای خزر و دریافت رطوبت، به استان زنجان نفوذ و هماهنگ با نـاوه تشکیل شده بر شرق اروپا به صورت مورب که از شمال شرق روسیـه تا جنوب دریـای سرخ تـداوم می یابد سبب فرارفت شمالی و شمال غربی در منطقه و بارش برف می شود.