روشهای جدید برای سنتز ترکیبات آلی تحت شرایط شیمی سبز
Abstract
بدلیل دارا بودن خواص مطلوب و مورد انتظار، مایعات یونی مورد توجه فراوانی قرار گرفتنه اند. مایعات یونی هدفمند به منظورهای مختلف سنتزی و کاربردی ویژه طراحی و سنتز می گردند. داشتن گروههای عاملی خاص به آنها این امکان را می دهد که در زمینه های مختلفی کاربرد داشته باشند. مایعات یونی با گروههای عاملی فعال در کاتیونها یا آنیونها به مایعات یونی هدفمند مشهورند. این ترکیبات می توانند به عنوان حلال، واکنشگر و/یا کاتالیزور مورد استفاده قرار گیرند. این ترکیبات دارای سمیت کم بوده و با محیط سازگارند. در این کار تحقیقی سنتز، شناسایی، کاربرد و مزایای تعدادی از مایعات یونی هدفمند گزارش می گردد. در یک بخش از رساله،مشتقات n- متیل بنزو[d] ایزوکسازولیوم هیدروکسید و n- آلکیل 2،3،4،5- کربوکسیلات پیرول در شرایط بدون حلال و با استفاده از تابش امواج مایکروویو سنتز شده است. در ادامه، مایعات یونی هدفمند با گروههای عاملی گوناگون برای استفاده به منظورهای محیط واکنش، واکنشگرهای شیمیایی و/یا کاتالیزور سنتز شده است. مایعات یونی هدفمند جدید سنتز شده عبارت از، 1-(3-تری متوکسی سیلیل پروپیل)-3- متیل ایمیدازولیوم کلرید، 1-(3-تری متوکسی سیلیل پروپیل)-3- متیل ایمیدازولیوم نیتریت، 1- (4- هیدروکسی بوتیل)-3- متیل ایمیدازولیوم کلرید، 1- (4- نیتریتو بوتیل)-3- متیل ایمیدازولیوم کلرید، 1- بوتیل-3- متیل ایمیدازولیوم نیتریت، 1- بوتیل-3- متیل ایمیدازولیوم آزید، 1و5- بیس(3-متیل ایمیدازولیوم-1-ایل) پنتان کلرید،1و5- بیس(3-متیل ایمیدازولیوم-1-ایل) پنتان نیتریت و آزید و مایع یونی تثبیت شده بر بستر نانو سیلیکا با آنیون نیتریت می باشند. با استفاده از این مایعات یونی هدفمند، برخی ترکیبات شیمیایی آلی بسیار مهم از جمله: رنگهای آزو، نیتروزو آرنها و 1،2،3- تری آزولها سنتز و شناسایی شده است. در مقایسه با روشهای گزارش شده قبلی، روشهای جدید گزارش شده در این رساله دارای مزایایی از جمله: کوتاهتر بودن زمان واکنش، بالاتر بودن راندمان، عدم استفاده از حلالهای معمول آلوده کننده محیط و در کل مقرون به صرفه بودن اقتصادی می باشند.