بررسی نقش عوارض ژئومورفولوژی در نوسان سطح آبهای زیرزمینی دشت پارس آباد مغان
Abstract
در سالهای اخیر، نوسان و بالا رفتن سطح آب زیرزمینی در دشت پارس آباد مغان منجر به بروز مشکلاتی برای کشاورزان منطقه و نیز نمو شدن ابنیه شهری و روستایی شده است. چنانچه نبود زه کشی های مداوم در اکثر نقاط دشت باعث شور شدن خاک های مزروعی و نشست برخی منازل گردیده است. برای پایش نوسان سطح آب زیرزمینی از آمار 30 حلقه چاه مشاهده ای به صورت برداشت های ماهانه استفاده شد. با استفاده از این داده ها که متعلق به دوره آماری 87-81 می باشند، روند نوسان آب زیرزمینی و هیدروگراف تراز در نرم افزار excel رسم گردید. بعلاوه با استفاده از روش درون یابی کریجینگ در محیط gis نقشه خطوط هم پتانسیل سطح آب زیرزمینی تهیه شد. در نهایت ارتباط بین عوامل مختلف مخصوصا واحدهای ژئومورفولوژی و نوسان سطح آب زیرزمینی بررسی شده است. هم چنین همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه عوارض ژئومورفیک و تراز آب زیرزمینی در نرم افزار spss انجام شد که معیارهای عملکرد(97/0=r2 و07/0=rmse) در دوره آزمون نیز حاکی از کارایی این مدل می باشند. نتایج به دست آمده نشان دهنده افزایش روند سطح آب زیرزمینی در این دشت می باشد که جریان آب زیرزمینی از جنوب را به شمال و خصوصا شمال شرقی می باشد که باعث زهدار شدن زمینهای کشاورزی در این مناطق گردیده است. و عامل آبیاری مزارع کشاورزی، به عنوان عامل اصلی و تاثیر گذار که مستقیماً در بالا رفتن سطح ایستابی آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه می باشد.