تعیین میزان دبی نشت از بدنه سدهای خاکی همگن با زهکش افقی در شرایط ماندگار با مدل عددی
Abstract
افزایش سریع و سرسام آور جمعیت در دنیا احتیاجات روز افزون بشر به فرآورده های کشاورزی و دامی و نیاز جامعه به منابع انرژی موجب گردیده است که تا حد امکان از هر قطره آبی استفاده صحیح و بهره برداری کامل به عمل آید. اهمیت آب با داستان زندگی بشر شروع می شود. برای تمام انواع زندگی، اعم از زندگی انسانی و نباتی و حیوانی، آب عامل اصلی بشمار می آید. چنانکه می دانیم وسعت اراضی مستعد به کشاورزی در کشور ایران قابل توجه می باشد ولی به علت کمبود آب و آشنا نبودن کشاورزان به روش استفاده صحیح از آن امر کشاورزی را در سطح پایین نگه داشته است. ضرورت امر در این است که دستگاههای مسئول برای مهار و ذخیره نمودن آب های موجود کشور که بدون بهره برداری از دسترس عموم خارج شده و به دریاها می ریزد طرح ریزی صحیح و اقدامات مفید و جدی به عمل آورده و راه استفاده بهتر از آب را به عموم آموزش دهند تا مساله کمبود آب حل شده و موجب شکوفائی اقتصاد مملکت گردد . احداث سد یکی از راههایی است که می تواند ما را به رسیدن به اهداف بالا سوق دهد . در سد سازی بهره برداری و نگهداری از سد به نوعی مهمتر از اجرای سد است. همان طور که می-دانیم یکی از علل تخریب سدهای خاکی نشت از بدنه می باشد که باید روشهایی برای کنترل و جمع آوری این نشت اتخاذ شود. نشت از میان سدهای خاکی همگن و غیرهمگن، شامل جریان اشباع و غیر اشباع است. جریان غیر اشباع اغلب در سدهای خاکی در نظر گرفته نمی شود اما باید برای بدست آوردن سطح ایستابی آب و خط نشت که ممکن است در شیب پائین دست خاکریز و یا در داخل لایه فیلتر پشت هسته سدهای غیر همگن گسترش یابد، مورد توجه قرار گیرد. در این تحقیق سدهای خاکی مختلف با ارتفاعات 5، 10، 20،30، 40، 50 متر به صورت عددی با نرم افزار المان محدود دو بعدی آنالیز می شوند و روشی ساده جهت تخمین نشت از بدنه سدهای خاکی همگن فوق با زهکش افقی با در نظر گرفتن حالت اشباع و غیراشباع در شرایط ماندگار ارائه می گردد. بدست آوردن نشت از بدنه نیاز به رسم خط فریاتیک و شبکه جریان و در نهایت استفاده از انواع فرمولها دارد. جهت تخمین نشت می توان از نرم افزار المان محدود seep/w (geo-slope 1999) استفاده کرد. در این تحقیق یک روش ساده برای تخمین میزان دبی نشت از بدنه سدهای خاکی همگن با یک زهکش افقی در پائین دست برای حالت اشباع و غیراشباع در شرایط پایدار، با استفاده از نرم افزار seep/w ارائه شده است.