مقایسه ی ترجمه ی رساله ی قشیریه و کشف المحجوب از نظر ساختار و محتوا
Abstract
ترجمه ی رساله ی قشیریه و کشف المحجوب از جمله متون مهم و ارزشمند عرفانی هستند که عمده ترین مباحث عرفان اسلامی در آن ها بیان شده است. این دو کتاب از نظر محتوا شباهت های زیادی دارند که صرف نظر از مبحث مشترک، با دقت در نقل اقوال و حکایات و آیات در کشف المحجوب و مقایسه آن با رساله ی قشیریه، تاثیر پذیری کشف المحجوب از رساله ی قشیریه به عنوان مرجع و متنی قدیمی تر، آشکار می شود. اما این دو کتاب از نظر ساختار تفاوت زیادی دارند، رساله ی قشیریه چه در تقسیم بندی کلی و چه در ترکیب جملات و حتی کلمات، از ساختاری بسیار ساده و یکنواخت برخوردار است و دامنه ی لغات آن کم است و مولف برای بیان مضامین مختلف از لغات و الفاظ یکسانی استفاده می کند. در حالی که کشف المحجوب که بعد از رساله ی قشیریه تألیف شده است از ساختاری پیچیده تر در تقسیم بندی مضامین کتاب پیروی می کند و ذوق ادبی مولف آن، گاهی در قالب تشبیه و سجع و ترکیبات جدید و مفصل و مختصر دیده می شود و همچنین اوج و فرود کلام بر اثر غلبه ی هیجان نویسنده در بیان مضامین مختلف ظهور پیدا می کند.