آزمون های قدرت بذر برای پیش‌بینی سبز شدن تودههای گندم در مزرعه
Abstract
قدرت بذر شاخصی از کیفیت بذر است. برای پیش‌بینی دقیقتر سبز شدن بذرها در مزرعه آزمونهای قدرت طراحی شدهاند که بسته به دقت پیش‌بینی، از هر کدام برای گیاهان مختلف استفاده میشود. این مطالعه در آزمایشگاه تحقیقات بذر و مزرعه تحقیقاتی شماره یک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان در سال 1391انجام شد. در این مطالعه از 9 محموله بذری گندم، لاینn-80-19 ، به منظور بررسی آزمونهای قدرت بذر در آزمایشگاه و ارزیابی آنها به عنوان معیاری جهت پیش‌بینی سبز شدن در مزرعه استفاده شد. آزمونهای انجام گرفته در این تحقیق شامل آزمون درصد استقرار گیاهچه در مزرعه، آزمون جوانه‌زنی استاندارد، آزمون رشد گیاهچه، آزمون سرعت جوانه‌زنی، آزمون تسریع پیری (دماهای 41، 43 و 45 درجه سانتیگراد دردورههای زمانی 24، 48، 72 و 96 ساعت)، آزمون هدایت الکتریکی، آزمون قدرت چند تنشی، آزمون ph، تنش شوری (0، 100، 200، 300 و 400 میلیمولار)، تنش خشکی (0، 3/0-، 6/0-، 9/0-، 2/1-، 5/1- و 8/1- مگا پاسگال)، بررسی مولفههای جوانه‌زنی در تیمارهای دمایی مختلف (5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه سانتیگراد) و آزمونهای بیوشیمیایی (اندازهگیری فعالیت آنزیم کاتالاز، پراکسیداز و دهیدروژناز) بودند. نتایج آزمونهای جوانه‌زنی استاندارد، رشد گیاهچه، سرعت جوانه‌زنی، هدایت الکتریکی، ph، تنش شوری، بررسی مولفههای جوانه‌زنی در تیمارهای دمایی مختلف به استثنای دمای 5 درجه و بررسی فعالیت دو آنزیم کاتالاز و پراکسیداز نشان داد که ضریب همبستگی هیچ کدام با درصد سبز شدن در مزرعه از نظر آماری معنیداری نبود و نمیتوان از این آزمونها با اطمینان برای تفکیک محمولههای ضعیف و قوی گندم استفاده کرد. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که از بین آزمونهای قدرت انجام شده آزمون تسریع پیری با دمای 41، 43 و 45 سانتیگراد برای مدت زمان 48 و 72 ساعت، آزمون فعالیت آنزیم دهیدروژناز،آزمون قدرت چند تنشی، شاخص حدآکثر جوانه‌زنی در دمای 5 درجه و ضرایب هیدروتایم در مدل هیدروتایم همبستگی معنیداری با درصد سبز شدن در مزرعه داشتند و از این آزمونها میتوان برای تفکیک محمولههای ضعیف و قوی گندم و پیش‌بینی سبز شدن آنها در مزرعه استفاده کرد.