صرفه های ناشی از بهینه سازی مصرف انرژی در کشاورزی ارگانیک
Abstract
به منظور بررسی صرفه های ناشی از بهینه سازی مصرف انرژی در کشاورزی ارگانیک، مقدار نهاده های مصرفی و تولیدی و هزینه های آنها، سود به دست آمده، سطح زیر کشت و ... در رابطه با 3 گیاه استراتژیک گندم، کلزا و گوجه فرنگی در کشور طی یک دوره 5 ساله 90-1385 برآورد شد. با استفاده از تابع هدف و محدودیت، سرانجام از روش تحلیل پوشش داده ها (dea) برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده گردید. کلیه مراحل برآورد الگوها با استفاده از نرم افزار deap انجام شد. برای محاسبه میزان انرژی در مصرف نهاده های خارجی در کشاورزی متداول و ارگانیک نیز، از ضرایب تبدیل مقدار مصرف نهاده ها به انرژی استفاده گردید. در نهایت، مصارف انرژی در دو نوع کشت با هم مقایسه شدند. باتوجه به نتایج این مطالعه، مصرف کود آلی و مصرف نهاده های بیولوژیک (در نتیجه صرف انرژی بیشتر نهاده های خاص ارگانیک) منجر به کاهش رشد بهره وری محصولات ارگانیک شد. این نتایج به ترتیب در سطوح پنج و یک درصد معنی دار بودند. به دلیل نوع نهاده های مصرفی در محصولات غیرارگانیک، در نهاده های سوخت، کود نیتروژنه، فسفاته، سهم سموم حشره-کش و قارچ کش، تولیدات غیرارگانیک مصرف بیشتری داشته و از این جهت میزان مصرف انرژی نهاده های مورد نظر بیش از تولیدات ارگانیک بود. در مورد نهاده های کود بیولوژیک و کنترل بیولوژیک نیز که تنها در تولیدات ارگانیک مورد مصرف قرار گرفتند، انرژی نهاده ای در این قسمت بیش از انرژی نهاده ای تولیدات غیرارگانیک بود. مزارع ارگانیک با میزان مصرف انرژی کمتر ورودی و نهاده ای، به تولید انرژی بیشتر خروجی یا ستانده منجر شد. به این ترتیب بهره وری در کنار صرفه جویی مصرف انرژی در مورد محصولات ارگانیک اتفاق افتاد.