تاثیر آموزش زیست محیطی بر میزان سطح آگاهی و رفتار آبزی پروران در کاهش میزان آلودگی پساب مزارع پرورش قزل آلا (استان مازندران)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
پرورش ماهی تاثیرپذیری و تاثیرگذاری زیادی در محیط زیست دارد. هدف این پژوهش بررسی سطح آگاهـی، نگرش و رفتار زیست محیطی پـرورش¬دهندگان قـزل¬آلا و سپس بررسی تـاثیر آمـوزش بر میزان همین شـاخصها در جامعه مذکور است. این پژوهش از نوع کاربردی و روش آن نیمه تجربی بوده. ابزار مورد استفاده در آن پرسشنامه محقق ساخته?و بسته آموزشی بوده است. پرسشنامه توسط اساتید دانشگاه و کارشناسان خبره سازمان شیلات بررسی و اصلاح شد تا روایی آن تایید گردد. پایایی پرسشنامه نیز با انجام 15 آزمون مجزا، ضریب آلفای کرونباخ 84/0 را نشان داد. سوالات پرسشنامه در بخشهای سوالات شخصی، آگاهیهای عمومی زیست محیطـی، آگاهیهای منطقه¬ای زیست محیطی، آگاهیهای تخصصی زیست محیطی، نگرش زیست محیطی و اقدامات (سازگار) زیست محیطی تقسیم¬بندی شده. بسته آموزشی نیز متناسب شغل و فعالیت جامعه هدف تهیه گردید? جـامعه آمـاری تحقیق، پـرورش-دهندگان ماهی قزل¬آلا در استان مازندران بـوده. تعداد 150 مزرعه تک منظوره در این استان شناسایی شد (جامعه آماری 150 نفر) و از روش نمونه¬گیری، تمام شماری استفاده شد که نهایتا 63 نفر همکاری لازم را داشتند (حجم نمونه= 63 نفر). نتایج نشان داد که میزان آگاهیهای عمومی و منطقه¬ای زیست محیطی پرسـش¬شوندگان مناسب نیست (25% > پاسخ صحیح) که پس از ارائه بسته آموزشی به گروه آزمون، فقط آگاهیها منطقه¬ای به طور معنی¬دار افزایش یافته است (p < ????). اما آگاهیهای تخصصی زیست محیطی تقریبا مناسب بوده (60% ~ پاسخ صحیح) که پس از ارائه بسته آموزشی، تفاوت معنی¬داری بین دو گروه آزمون و شاهد دیده نشده است. همچنین مشخص گردید که نگرشهای زیست محیطی پرسش¬شوندگان مناسب نیست (34% ~ پاسخ صحیح) که پس از ارائه بسته آموزشی به گروه آزمایش، این نگرشها به طور معنی¬داری در این گروه تغییر کرده (p < ????). اقدامات و رفتار زیست محیطی پرسش¬شوندگان نیز مناسب نبوده (79% از هیچ روشی برای تصفیه پساب استفاده نمی¬کنند). لیکن زمینه برای تغییر رفتار در گروه آزمون پس از آموزش ایجاد شده و ایشان برای تصفیه پساب مزارع خود با روشهای کم هزینه اعلام آمادگی کردند. در ضمن مشخص گردید که هیچ¬گونه همبستگی میان میزان آگاهی¬ها (به جز آگاهی تخصصی)، نگرش و رفتار زیست محیطی با سن، میزان تحصیلات و سابقه آبزی¬پروری وجود ندارد.