بررسی نقش مشارکت عمومی در نظام سیاسی، اجتماعی اسلام از منظر امام خمینی (ره)
Abstract
مشارکت عمومی ازجایگاه مهمّی درمطالعات اجتماعی وجامعه شناختی برخورداربوده ودرنظام مردم سالاری دینی ،ازمهم ترین عوامل کارآمدی وتثبیت جامع? اسلامی محسوب می گردد.این موضوع ازجایگاه ممتازی درتفکّرواندیش? سیاسی اسلام برخورداربوده ،به گونه ای که درآیات قرآنی وحیات فکری، سیاسی واجتماعی اهل بیت (علیهم السّلام)،به عنوان عاملی کلیدی دررسیدن به آرمان های وحیانی وحفظ اسلام اصیل وجلوگیری ازتفرقه درامّت اسلامی معرّفی شده است.براین اساس مشارکت عمومی، دراندیش? سیاسی اجتماعی امام خمینی(ره)،وقانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز به عنوان یک مسئل? تعیین کننده در رسیدن مسلمانان به سیادت وحفظ حقیقت اسلام ناب واتّحادمسلمین باعنایتی خاص مدّنظرقرارگرفته است .به شکلی که امام خمینی(ره) ازهمان ابتدای مبارزات سیاسی وهم درجریان شکل گیری نهضت اسلامی وهم پس ازپیروزی انقلاب اسلامی ،درتمامی شئونات ادار? حکومت جمهوری اسلامی ایران به نقش بی بدیل مشارکت عمومی وپشتوان? مردمی نظام اسلامی درتمامی عرصه هاتأکیدداشته واهمّیت خاصّی برای آن قائل بودندودربسیاری ازبیانات ومصاحبه هاوآثارمکتوب خویش به این موضوع تأکیدنموده اند. ایشان باتوجّه به اهمیّت ونقش مشارکت عمومی ، درخنثی سازی توطئه های دشمنان وتهدیدات منطقه ای وبین المللی آنان علیه جوامع اسلامی،رعایت انسجام اسلامی ومشارکت عمومی راتکلیف شرعی مسلمین دانسته وحتّی تحقّق نظام مقدّس جمهوری اسلامی درایران را، به عنوان حکومتی مطلوب و شایسته، حاصل همین انسجام ومشارکت عمومی می دانند . در واقع، به تعبیر حضرت امام(ره)، وحدت برای حفظ نظام اسلامی لازم و حکومت برای تأمین وحدت ضروری است. لذا امام خمینی(ره)، تفرقه را در تمامی سطوح آن، از مهم ترین مشکلات جهان اسلام می دانند. ایشان، تفرقه میان دولت های اسلامی را عاملی مهم در نابسامانی جهان اسلام ذکر می کنند.در نگاه امام خمینی(ره)، مشارکت عمومی درنظام سیاسی اجتماعی اسلام انحصار به گروه، طبقه، جناح یا صنف خاصّی ندارد، جنسیت نمی شناسد و قومیت را مورد توجّه قرار نمی دهد و به دین و نوع نگرش انسان ها نیز کاری ندارد؛ بلکه از نظر ایشان، هم? مردم وطبقات جوامع اسلامی حقّ مشارکت در هم? امور سیاسی واجتماعی خویش را خواهند داشت و در برابر چنین حقّی، آن ها مکلّف خواهند بود. ایشان در بیانی دیگر، از بین سه عامل اساسی که در پیروزی انقلاب و غلبه بر طاغوت نقش داشته است، یکی را مشارکت عمومی می دانند و آن را در کنار ایمان و اعتقاد به خدا و وحدت کلمه قرار می دهند. ازدیدگاه امام خمینی(ره)، نظام اسلامی ازمشروعیت الهی ومقبولیت مردمی برخورداراست .ومقبولیت مردمی نظام اسلامی ازمشارکت عمومی اقشاروطبقات سیاسی اجتماعی درتمامی شئون جامع? اسلامی ناشی می گردد. کلیدواژه: امام خمینی(ره)، مشارکت عمومی ، جامع? اسلامی ، مقبولیت مردمی