بررسی مقایسه ای سنجش عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانه های دانشگاه های شهید چمران اهواز و علوم پزشکی جندی شاپور با استفاده از الگوی تعالی سازمانی (efqm)
Abstract
هدف از پژوهش حاضر، سنجش عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانه های دانشگاه های شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور، و مقایسه ی عملکرد مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانه های این دو دانشگاه با یکدیگر و نیز ارزیابی کاربرد الگوی تعالی سازمانی در حوزه ی مدیریت فناوری اطلاعات در کتابخانه های دانشگاهی است تا از این رهگذر بتوان کیفیت خدمات این حوزه را در کتابخانه های مورد پژوهش بررسی، و نقاط قوت و زمینه های نیازمند بهبود آن ها را شناسایی کرد. روش به کار گرفته شده در این پژوهش پیمایشی است. جامعه پژوهش عبارت است از کلیه ی مدیران و دست اندرکاران فناوری اطلاعات در کتابخانه های دانشگاه های شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور. الگوی مورد استفاده در این پژوهش، الگوی بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت (efqm) یا تعالی سازمانی است. این الگو در قالب پرسشنامه ای اجرا شد که به منظور همین تحقیق ساخته شد و شامل 62 خرده معیار بود که هماهنگ با 9 معیار الگوی تعالی سازمانی، در 9 بخش تنظیم شده بودند. مجموعاً 59 نفر از مدیران سیستم ها و کتابدارانی که به نوعی در اداره ی فناوری اطلاعات در کتابخانه های خود نقش داشتند در این تحقیق شرکت کردند. از این تعداد 35 نفر از دانشگاه شهید چمران، و 24 نفر از دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور بودند. هم چنین، پیش از اجرای پرسشنامه یک کارگاه نیز به منظور آموزش نحوه ی پاسخ دهی به پرسشنامه برای هریک از این گروه ها برگزار شد. در پایان کارگاه از شرکت کنندگان خواسته می شد که بر اساس تعلیمات، پرسشنامه را نمره گذاری کنند. نتایج این بررسی نشان دهنده ی عملکردی پایین تر از میانگین مورد انتظار بود. به این معنی که، جمع نمره ی کسب شده برابر با 778/403 بود که از این مقدار، 275/178 امتیاز متعلق به "توانمندسازها"، و 503/224 امتیاز متعلق به "نتایج" بود. بیشترین نمره مربوط به معیار «نتایج مشتریان» بود و دو معیار «نتایج کارکنان» و «نتایج جامعه» دارای امتیاز کمتری بودند. در کل، کتابخانه های دانشگاه جندی شاپور با کسب نمره ی بیشتر، عملکرد بهتری در مدیریت فناوری اطلاعات از خود نشان دادند. انجام آزمون تی مستقل بیانگر این بود که تنها معیاری که بین دو دانشگاه اختلاف معنا داری نشان داد، بخش عملکردی «نتایج جامعه» بود. سایر معیارها بین دو دانشگاه هیچ اختلاف معنی داری نشان ندادند. با توجه به نتایج به دست آمده، پیشنهاد این است که در خصوص مشارکت های بین کتابخانه ای و نیز بهبود رضایت مندی کارکنان لازم است تلاش بیشتری بشود تا این کتابخانه ها بتوانند مدیریت فناوری اطلاعات خود را بهبود بخشند. هم چنین، تمامی فرآیند این بررسی از ساخت پرسشنامه تا کسب نتایج نشان دهنده ی قابلیت الگوی تعالی سازمانی و پرسشنامه ی ساخته شده، برای استفاده در کتابخانه ها است. با این وجود، توصیه می شود که این الگو و پرسشنامه ی ساخته شده برای این تحقیق در سایر انواع کتابخانه ها نیز آزمون شود تا قابلیت کامل آن برای استفاده در کتابخانه ها اثبات شود.