اثر کود سبز کلزا و سیستم های مختلف خاک ورزی بر دینامیک علف های هرز، رشد و عملکرد آفتابگردان آجیلی در تراکم های مختلف بوته
Abstract
به منظور بررسی اثر کود سبز کلزا و سیستم های مختلف خاک ورزی بر دینامیک علف های هرز، رشد و عملکرد آفتابگردان آجیلی در تراکم های مختلف بوته، آزمایشی در سال زراعی 1393 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه بوعلی سینای همدان انجام گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل اسپلیت پلات بر پایه بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا شد. سه سطح خاک ورزی شامل خاک ورزی مرسوم، خاک ورزی حفاظتی و بدون خاک ورزی به همراه سه سطح مدیریت علف هرز شامل کود سبز کلزا، کنترل و عدم کنترل علف هرز به صورت فاکتوریل در کرت های اصلی قرار گرفتند و در کرت های فرعی نیز تراکم بوته در سه سطح 6، 8 و 10 بوته در مترمربع قرار گرفت. اکثر صفات مورد بررسی تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفتند. تراکم و بیوماس کل علف های هرز در مرحله رسیدگی فیزیولوژیک آفتابگردان تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی و اثر متقابل دوگانه آن-ها قرار گرفت. کم ترین تراکم و بیوماس علف های هرز به ترتیب از تیمار خاک ورزی مرسوم به همراه کاربرد کود سبز کلزا و تیمار کود سبز کلزا در تراکم 10 بوته آفتابگردان حاصل شد. نتایج ارزیابی قابلیت تیمارهای مختلف در کنترل علف های هرز نشان داد که تیمار خاک ورزی مرسوم با کاربرد کود سبز کلزا در تراکم 10 بوته آفتابگردان بیشترین و تیمار خاک ورزی حداقل در عدم کنترل علف هرز به همراه تراکم 6 بوته آفتابگردان کم ترین کارایی را در کنترل علف های هرز داشتند. این امر نشان دهنده نقش مثبت خاک ورزی مرسوم، اثر کود سبز کلزا و تراکم مناسب بوته در مهار علف های هرز مزرعه آفتابگردان میباشد. همچنین، بیشترین عملکرد دانه (380 گرم بر مترمربع) آفتابگردان آجیلی به تیمار کنترل علف هرز در تراکم 10 بوته تعلق گرفت که با تیمار کود سبز کلزا در تراکم 10 بوته آفتابگردان تفاوت معنی دار نداشت.تیمار کود سبز کلزا در تراکم 10 بوته با 4% کاهش، 360 گرم بر مترمربع عملکرد داشت. بهطورکلی، استفاده از سیستم خاک ورزی مرسوم، کود سبز کلزا و تراکم 10 بوته آفتابگردان ضمن افزایش عملکرد باعث کنترل موثر علفهای هرز شد که این امر می تواند، علاوه بر تولید عملکرد مطلوب، از مصرف بی رویه سموم شیمیایی نیز جلوگیری کند.