روایات تفسیری علی بن ابی حمزه بطائنی (بازیابی، گونه شناسی، اعتبار سنجی)
Abstract
علی بن ابی حمزه بطائنی از راویان عصر امام صادق? و از وکلای امام کاظم? بوده که پس از شهادت امام کاظم? از مذهب حق انحراف یافت، وی دارای آثاری از جمله کتاب التفسیر بود که با توجه به قرائن به نظر می رسد، اکثر روایات آن مربوط به دوران صحت مذهب اوست. و نقل اکثری روایات آن از ابو بصیر اسدی و در گزارش آنها درجوامع حدیثی ما، اهمیت و ضرورت بازیابی آن را می رساند. مسأله اصلی پژوهش بازیابی روایات کتاب التفسیر او است؛ دو بخش دیگر، گونه شناسی روایات (بر اساس سه مدل کاربردی، دلالی و موضوعی) و بررسی اعتبار سندی و محتوایی آنها ست که این دو امر به دلیل مجال اندک، تنها از جزء اول تا سوره کهف انجام پذیرفت. در بررسی اعتبار از مجموع 49 روایت، تنها دو روایت به جهت مخالفت با عقل و مسلمات مذهب یا صدور تقیه ای، غیر معتبر شناخته شدند.