ارزیابی خشک‌سالی آب‌شناختی و تحلیل ویژگی‌های آن با شاخص جریان رودخانه‌یی (SDI) در ایستگاه‌های آب سنجی استان اردبیل

نویسندگان

  • اباذر اسمعلی عوری دانشیار گروه آموزشی منابع طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی
  • حامد امینی دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
  • رئوف مصطفی‌زاده ستادیار گروه آموزشی منابع طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی
  • محسن ذبیحی دانشجوی دکترای علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
  • معراج شرری استادیار گروه آموزشی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده

خشک‌سالی آب‌شناختی باعث کاهش‌یافتن جریان رود و افت‌کردن‌ کیفیت اکوسیستم‌های آن می‌شود و استفاده‌ی انسان از آب‌های سطحی را نیز محدود می‌کند. در این تحقیق، برای ارزیابی خشک‌سالی آب‌شناختی در 33 ایستگاه آب‌سنجی استان اردبیل (1353–1392) شاخص خشک‌سالی جریان رودخانه‌یی (SDI) به‌کاررفت. شاخص SDI با نرم‌افزار DrinC محاسبه، ویژگی‌های خشک‌سالی آب‌شناختی طبقه‌بندی و تحلیل، ارتباط مولفه‌های مختلف خشک‌سالی با هم بررسی، و آب‌دهی متوسط جریان تحلیل شد. برخی از ویژگی‌های خشک‌سالی آب‌شناختی برای نمایش تغییرات مکانی درون‌یابی شد. نتایج نشان داد که خشک‌سالی در همه‌ی ایستگاه‌ها بود، و  بیشینه‌ی تداوم دوره‌ی خشک 62 ماه در ایستگاه‌ سامیان بود. نتایج طبقه‌بندی معیار SDI در 14 ایستگاه (آلادیزگه، پل الماس، عنبران، باروق، بوران، دوست‌بیگلو، گیلانده، ایریل، کوزه‌تپراقی، مشیران، نئور، سامیان، شمس‌آباد و سولا) نشان داد که تعداد ماه‌های ترسالی از تعداد ماه‌های خشک‌سالی بیش‌تر بود. بیش‌ترین شدت خشک‌سالی جریان (01/5-) و بیش‌ترین تعداد ترسالی رخ‌داده در ایستگاه پل الماس دیده شد. متوسط شدت بیش‌ترین و کم‌ترین خشک‌سالی آب‌شناختی در ایستگاه پل الماس و عنبران به‌ترتیب 01/5- و 0/57- بود. تغییرات مکانی ماه‌های خشک‌سالی نشان داد که کم‌ترین وقوع خشک‌سالی جریان در ایستگاه‌های بالادست و دامنه‌های سبلان بود. خشک‌سالی‌های شدید و خیلی‌شدید در رودخانه‌هایی اتفاق می‌افتد که آب‌دهی آن کم است. هر چه اندازه‌های آب‌دهی رودخانه بیش‌تر باشد، وقوع خشک‌سالی‌های شدید کاهش می‌یابد و ثبات جریان آن از رودخانه‌یی باآب‌دهی کم بیش‌تر است.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

تحلیل وضعیت جریان رودخانه با استفاده از شاخص خشک‌سالی هیدرولوژیکی- زیست‌محیطی

با توجه به گستردگی، تنوع و پیچیدگی فرآیندهای هیدرولوژیکی، تحلیل این جنبه از خشک‌سالی، داده ها و اطلاعات زیادی را طلب می‌کند. از این رو دستیابی به شاخصی با ویژگی‌های به‌کارگیری از داده‌های مشاهداتی، سهولت برآورد و برخورداری از اعتبار کافی که قابلیت تحلیل این نوع خشک‌سالی را نیز داشته باشد، مورد نیاز و ارزشمند است. در این بررسی شاخصی که هر دو جنبه خشک‌سالی هیدرولوژیکی و زیست‌محیطی را دارا است، مع...

متن کامل

بررسی خشک‌سالی هواشناختی و آب‌‌‌‌‌‌شناختی با استفاده از نمایه‌‌‌‌‌‌های SPI، SDI و PNI در استان کردستان

خشک‌سالی یکی از پدیده‌‌‌‌‌‌های مخرب زیست‌‌‌‌‌‌محیطی است که باعث بروز خسارت‌‌‌‌‌‌های زیادی به منابع طبیعی و زندگی انسان‌‌‌‌‌‌ها شده است. استان کردستان، تأمین‌‌‌‌‌‌کننده‌‌‌‌‌‌ی بسیاری از محصولات کشاورزی کشور است؛ بنابراین، خشک‌سالی در این استان، اهمیت بسیاری دارد. از داده‌‌‌‌‌‌های بده‌ی 23 ایستگاه آب‌‌‌‌‌‌سنجی و بارش 7 ایستگاه‌‌‌‌‌‌ سینوپتیک در بازه‌‌‌‌‌‌ی آماری مشترک 29ساله (1392-1364) استفاده ش...

متن کامل

تعیین سهم مشارکت مؤلفه‌های هیدروگراف در جریان رودخانه‌ای برخی از ایستگاه‌های هیدرومتری استان اردبیل

چکیده تفکیک اجزای هیدروگراف جریان امکان تحلیل دبی جریان پایه، حجم سیلاب و تعیین سهم آب‌های زیرزمینی در تداوم جریان رودخانه را فراهم می‌سازد. روش تحلیل منحنی فروکش از روش‌های قابل قبول و پرکاربرد در تفکیک اجزای هیدروگراف جریان رودخانه‌ای است و استخراج منحنی فروکش شاخص در تفکیک مؤلفه‌های هیدروگراف امکان تعیین سهم مؤلفه‌های مختلف جریان را فراهم می‌نماید. روش ساده تفکیک اجزای هیدر...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

پایش یکپارچه خشک‌سالی‌های هوا-آبشناسی در حوزه آبریز کسیلیان (استان مازندران)

در مطالعه حاضر، پایش یکپارچه وضعیت خشک‌سالی‌ هواشناسی (بر مبنای متغیر‌های دما و بارش) و خشک‌سالی آب‌شناسی (بر مبنای جریان رودخانه) در حوضه کسیلیان مازندران مورد توجه قرار گرفت. هدف اصلی تحقیق حاضر، ارائه یک شاخص خشک‌سالی ترکیبی با استفاده از روش‌ چند متغیره تحلیل مؤلفه اصلی (PCA) در حوضه مورد بررسی است. برای پایش خشک‌سالی هواشناسی از شاخص‌های بارش استاندارد (SPI) و شاخص بارش- تبخیر و تعرق پتانس...

متن کامل

ذخیره در منابع من

ذخیره در منابع من ذخیره شده در منابع من

{@ msg_add @}

  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید


عنوان ژورنال:

دوره 32  شماره 3

صفحات  21- 36

تاریخ انتشار 2019-10-23

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2021