بررسی القای پلی‌پلوئیدی در سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) از طریق تیمار بذر با کلشی‌سین

نویسندگان

  • رسول اصغری زکریا دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
  • سیامک ذیشان گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل
  • ناصر زارع دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده

سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) گیاهی یک‌ساله از خانواده آلاله است که دانه آن حاوی پروتئین، آلکالوئیدها، کینون‌ها، ساپونین و اسانس فرّار بوده و علیه برخی از باکتری‌ها و درمان بسیاری از بیماری‌ها بکار می‌رود. در این تحقیق القاء پلی‌پلوئیدی در گیاه سیاه‌دانه از طریق تیمار بذر با غلظت‌های 0، 025/0، 05/0، 1/0 و 2/0 درصد کلشی‌سین در مدت زمان 8، 24 و 48 ساعت در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار بررسی شد. تعیین درصد گیاهان تتراپلوئید از طریق بررسی صفات مورفولوژیکی و مشاهدات کروموزومی انجام شد. تجزیه واریانس داده‌های حاصل نشان داد که اثر غلظت کلشی‌سین، مدت زمان تیمار و اثر متقابل آنها بر زنده‌مانی گیاهان و درصد القاء تتراپلوئیدی معنی‌دار است. با افزایش غلظت کلشی‌سین و مدت زمان تیمار، درصد جوانه‌زنی بذرها و زنده‌مانی گیاهان حاصل به‌طور قابل ملاحظه‌‌ای کاهش یافت. کمترین تعداد گیاهان زنده مانده در غلظت 2/0% کلشی‌سین با زمان تیمار 24 و 48 ساعت مشاهده شد. بیشترین درصد گیاهان تتراپلوئید القاء شده (9/9%) در غلظت 05/0% کلشی‌سین با مدت زمان تیمار 48 ساعت بدست آمد که تفاوت معنی‌داری با غلظت‌های 1/0% و 2/0% آن با همین زمان تیمار نداشت. البته گیاهان حاصل از تیمار با کلشی‌سین، ارتفاع بوته، فواصل میانگره، طول و عرض کپسول بیشتری نسبت به گیاهان دیپلوئید داشتند. علاوه‌بر این، آنها دارای روزنه‌های بزرگتر با تعداد کمتر در مقایسه با گیاهان دیپلوئید بودند.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

بررسی القای پلی پلوئیدی در سیاه دانه (nigella sativa l.) از طریق تیمار بذر با کلشی سین

سیاه دانه (nigella sativa l.) گیاهی یک ساله از خانواده آلاله است که دانه آن حاوی پروتئین، آلکالوئیدها، کینون ها، ساپونین و اسانس فرّار بوده و علیه برخی از باکتری ها و درمان بسیاری از بیماری ها بکار می رود. در این تحقیق القاء پلی پلوئیدی در گیاه سیاه دانه از طریق تیمار بذر با غلظت های 0، 025/0، 05/0، 1/0 و 2/0 درصد کلشی سین در مدت زمان 8، 24 و 48 ساعت در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه کاملاً تصا...

متن کامل

بررسی بیان ژن ژرانیل دی‎فسفات‎سنتاز (Geranyl diphosphate synthase) در سطح رونوشت در بافت‌های مختلف گیاه دارویی سیاه‌دانه (Nigella sativa L.)

مونوترپن‌ها یکی از مهمترین گروه‌های تشکیل‌دهنده ترپن‌ها می‌باشند که به صورت موادی مانند لیمونن، کارواکرول و تایموکینون در بذر گیاه سیاه‌دانه وجود دارند. از ژن‌های مهم اثرگذار در مسیر بیوسنتزی مونوترپن‌ها ژن ژرانیل دی‎فسفات‎سنتاز (GPPS) است که تولیدکننده پیش‌ساز مونوترپن‌ها می‌باشد. هدف از این تحقیق بررسی بیان رونویسی این ژن در ژنوتیپ‌های گیاه دارویی سیاه‌دانه بود، بنابراین استخراج RNA، سنتز cDN...

متن کامل

اثر القای پلی‌پلوئیدی بر صفات مورفوفیزیولوژیک سورگوم (Sorghum bicolor cv. KFS2)

دست‌ورزی در محتوای کروموزوم گونه‌های گیاهی به علت تاثیر آن در برخی از ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی و ایجاد تنوع ژنتیکی، یکی از روش‌های توانمند اصلاح نباتات محسوب می‌شود. این آزمایش در سال 1391 در دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد و در آن به منظور القای پلی‌پلوئیدی در گیاه سورگوم، بذر، گیاهچه و جوانه‌های انتهایی ساقه با کلشی‌سین (025/0، 05/0، 1/0 و 2/0 درصد) در مدت زمان‌های 8، 24 و 48 س...

متن کامل

بررسی اثر ضدتشنجی تیموکینون، ماده موثر سیاه‌دانه (Nigella sativa L.)، به روش تزریق داخل بطنی

مقدمه: تیموکینون ماده‌ موثر اصلی دانه سیاه‌دانه ترکیب موثری با اثر فارماکولوژیکی متعدد می‌باشد. هدف: هدف از این مطالعه بررسی اثرات ضدتشنجی تیموکینون، ماده موثر موجود در دانه‌های گیاه سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) با تزریق داخل بطنی بود. روش تحقیق: در این مطالعه، اثرات ضدتشنجی تیموکینون، ماده موثر موجود در دانه‌های گیاه سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) با استفاده از آزمون تشنجی پنتیلن تترازول...

متن کامل

بررسی اثر شوری و اسید آسکوربیک بر برخی پاسخ‌های فیزیولوژیکی در گیاه سیاه‌دانه (Nigella sativa L.)

در این پژوهش، برهم‌کنش کلریدسدیم و اسید آسکوربیک بر پارامترهای رشد (وزن تر و خشک، طول اندام هوایی و ریشه)، مقدار رنگیزه‌های فتوسنتزی برگها (کلروفیل a، b و (a+b)، کاروتنوئیدها)، مقدار قندهای محلول و پروتئین در اندام هوایی و ریشه گیاه دارویی سیاه‌دانه (Nigella sativa L.) در شرایط گلخانه‌ای، به صورت تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. به‌طوری که گیاهان در معرض غلظت‌های مختلف کلریدسدیم (0، 25،...

متن کامل

اثر میدان مغناطیسی بر جوانه‌زنی، شاخص‌های رشد و فعالیت برخی آنزیم‌ها در بذر سیاه‌دانه (Nigella sativa L.)

به منظور بررسی اثر میدان‌ مغناطیسی بر صفات جوانه‌زنی، بذرهای گیاه سیاه‌دانه در معرض میدان مغناطیسی با شدت‌های 25 و 50 میلی‌تسلا به مدت صفر، 30، 60 و 120 دقیقه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اِعمال میدان مغناطیسی عملکرد بذرها را در محیط‌کشت آزمایشگاه افزایش می‌دهد. درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه، طول کل دانه‌رُست‌ها، وزن خشک، شاخص بنیه گیاهچه I و شاخص بنیه گیاهچه II به طور معنی‌داری نسبت...

متن کامل

ذخیره در منابع من

ذخیره در منابع من ذخیره شده در منابع من

{@ msg_add @}

  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید


عنوان ژورنال:

دوره 32  شماره 5

صفحات  824- 832

تاریخ انتشار 2016-12-21

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2021