بررسی کاربردهای شورابه‌های دشت سگزی در کنترل فرسایش بادی

نویسندگان

  • فرزاد حیدری مورچه خورتی مربی پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
  • کورش شیرانی استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
چکیده

دشت­ سگزی از مناطق بیابانی کشور است که به­‌دلیل هموار بودن و وجود خاک­‌های حساس به فرسایش­، استعداد فراوانی برای فرسایش بادی دارد. هدف این پژوهش، بررسی امکان استفاده از شورابه‌­های دشت سگزی و تأثیر آن بر خصوصیات مقاومتی خاک، تشکیل سله‌­های سطحی و پایداری آن در برابر فرسایش بادی می‌­باشد. برای انجام این پژوهش، پنج نمونه خاک با بافت­‌های متفاوت از سطح خاک جمع‌­آوری و همراه با شورابه برداشت شده از زهکش‌­های منطقه به آزمایشگاه منتقل و پس از تعیین برخی از خصوصیات فیزیکی و شیمیایی نمونه­‌ها، به‌منظور بررسی امکان استفاده از شورابه در کنترل فرسایش بادی، برای ایجاد بادهایی با سرعت و زمان مشخص از دستگاه تونل باد استفاده شد. نمونه­ بافت خاک، با پاشش نسبت­‌های متفاوت (شورابه به آب) بر سطح آن­‌ها مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا، پارامترهایی مانند شوری، سرعت آستانه فرسایش تیمارها پس از خشک شدن، ضخامت، مقاومت و تراکم سله‌­های تشکیل شده اندازه­‌گیری و میزان خاکدانه‌ای شدن سله‌ها مشخص شد. نتایج نشان می‌دهد که با افزایش شوری محلول­‌ها، تراکم و ضخامت سله تشکیل شده، سرعت آستانه فرسایش در مدل انجام شده، افزایش می­‌یابد. تجزیه واریانس داده­‌ها، برای بررسی تأثیر بافت، شوری شورابه، ضخامت سله و سرعت آستانه بر کنترل فرسایش بادی، اختلاف معنی­دار در سطح یک درصد را نشان داد. نمونه C با بیشترین درصد ریزدانه و مجموع یون‌های کلسیم و منیزیم برای هماوری ذرات، دارای سرعت آستانه 11 متر بر ثانیه و نمونه E با کمترین درصد ریزدانه و مجموع یون‌های کلسیم و منیزیم دارای سرعت آستانه 6.23 متر بر ثانیه بود. سرعت آستانه فرسایش بادی نمونه‌های D ،A و B نیز به‌ترتیب با کاهش میزان ذرات ریزدانه کاهش یافت. وجود مقدار زیاد سدیم از نظر علمی و کاربردی محدودیت‌هایی در امکان استفاده از شورابه به‌­عنوان مالچ ایجاد می­‌کند، ولی نتایج نشان می­‌دهد که کاربرد شورابه برای افزایش تراکم جاده­‌های خاکی می­‌تواند نتیجه‌­بخش باشد.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

بررسی مدل پیش بینی فرسایش بادی IRIFR1 و مقایسه آن با اندازه‌گیری مستقیم فرسایش بادی با استفاده از دستگاه سنجش فرسایش بادی(W.E. meter) در دشت سگزی اصفهان

براورد مقدار فرسایش بادی در دشت‌های ایران از مهمترین الزامات برای برنامه‌ریزی و انتخاب مناسب‌ترین روش‌های کنترل فرسایش است. در این تحقیق از دو روش شامل استفاده از دستگاه سنجش فرسایش بادی به عنوان روشی فیزیکی- صحرایی و همچنین روش IRIFR1به عنوان یک مدل شاخصی برای اندازه‌گیری و برآورد توان فرسایشی و رسوبدهی در بخشی از دشت سگزی استان اصفهان استفاده گردید. ابتدا  تیپ ها و رخساره‌های مختلف اراضی دشت ...

متن کامل

برآورد و ارزیابی فرسایش بادی با به‌کارگیری شبکه‌ باور بیزی (BBNs) در دشت سگزی اصفهان

Soil erosion by wind is a widespread problem in the arid lands of Iran. This research estimated and assessed the severity of wind erosion in Segzi desertification hotspot located in the eastern part of Isfahan township, focusing on criteria used in the IRIRF (Iranian Research Institute of Forest and Rangelands) model. Bayesian belief networks (BBNs) were also used to convert the IRIFR model to ...

متن کامل

بررسی اثر قارچ تریکودرما هارزیانوم بر کنترل فرسایش بادی خاک شنی دشت آزادگان در شرایط آزمایشگاهی و تونل باد

باد یک نیروی فرساینده مهم در بیابان‌هایی است که پوشش گیاه آنها برای حفاظت سطح خاک کم است. فرسایش و ایجاد رسوب زمانی اتفاق می‌افتد که قدرت باد بیشتر از سرعت آستانه اصطکاک باشد. خاک‌های دارای پوسته‌های فیزیکی و بیولوژیکی معمولاً در برابر فرسایش بادی مقاوم‌تر هستند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر قارچ تریکودرما هارزیانوم بر کنترل فرسایش بادی در یک خاک شنی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملأ تصادفی ب...

متن کامل

ارزیابی خطر فرسایش خاک در دشت کوهپایه - سگزی با استفاده از مدل تجدید نظر شده جهانی فرسایش خاک (RUSLE)

فرسایش خاک یکی از مهم­ترین مسائل و مشکلات زیست محیطی است که امروزه با آن مواجه هستیم. بهره­برداری­های روز افزون وعدم مدیریت صحیح انسان بر محیط طبیعی تأثیر زیادی بر تشدید روند تخریب خاک و فرسایش دارد. در این تحقیق با تحلیل پارامترهای مؤثر، وضعیت فرسایش و تولید رسوب در دشت کوهپایه - سگزی با مساحت 136 هزار هکتار با استفاده از مدل تجدید نظر شده­ی جهانی فرسایش خاک (RUSLE) مورد مطالعة قرار گرفت. داده...

متن کامل

شناسایی اشکال فرسایش بادی دشت رفسنجان

بدیهی است میزان فرسایش بادی و حجم نقل و انتقال مواد به ویژگی‎های سرعت، جهت و فراوانی باد و از سویی به ویژگی‎های سطح زمین و مواد رسوبی وابسته است. هدف این پژوهش، شناسایی اشکال فرسایش بادی و عوامل مؤثّر در شکل‎گیری آنها در دشت رفسنجان است. با استفاده از تفسیر عکس‎های هوایی50000 :1 و 20000 :1 منطقه و همچنین مشاهدات صحرایی، عوارض بادی دشت رفسنجان شناسایی و واحدهای ژئومورفولوژی بادی آن تفکیک شده‎اند....

متن کامل

بررسی اثر پوشش گیاهی، بیوچار و پودر پوست گردو در کنترل فرسایش بادی در تونل باد

انتشار گرد و غبار توسط باد پیامدهای قابل توجهی برای اکوسیستم‌ها و سلامت انسان‌ دارد. افزودن مواد مؤثر در خاک‏های تخریب شده روشی مناسب برای ثبات در تجمع خاک می‎باشد که می‎تواند منجر به کاهش تولید گرد و غبار شود. برای بررسی تأثیر بیوچار و پوشش گیاهی بر بهبود خاک در برابر فرسایش باد، یک مطالعه آزمایشگاهی در تونل باد انجام شد. این مطالعه به منظور بررسی تأثیر بیوچار پوست چوبی گردو با نام علمیJug...

متن کامل

ذخیره در منابع من

ذخیره در منابع من ذخیره شده در منابع من

{@ msg_add @}

  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید


عنوان ژورنال:

دوره 12  شماره 2

صفحات  492- 504

تاریخ انتشار 2020-06-21

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

copyright © 2015-2021