رده‌شناسی ساخت شرطی در زبان فارسی‌نو

نویسندگان

چکیده

طبقه‌بندی انواع ساخت شرطی در زبان‌های مختلف به لحاظ معنایی، نحوی، صوری، رده‌شناختی و... انجام گرفته‌است. در این مقاله، به بررسی انواع ساخت شرطی در زبان فارسی‌نو، براساس رده‌شناسی دکلرک و رید (2001) پرداختیم. براساس این رده‌شناسی معنایی، جهان ممکن بند شرط به دو دستۀ حقیقی و نظری تقسیم می‌شود. جهان ممکن نظری می‌تواند خنثی یا غیرخنثی باشد و غیرخنثی، به چهار نوع بسته، باز، غیرقطعی و ضدحقیقی تقسیم می‌شود. در این پژوهش جملات شرطی مستخرج از 110 کتاب از قرون چهارم تا چهاردهم هجری قمری مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل جملات شرطی زبان فارسی‌نو نشان می‌دهد که کاربرد ساخت شرطی در قرون متقدم نسبت به قرون متأخر بسیار بیشتر بوده است. ازطرف‌دیگر، جملات شرطی این زبان، مشتمل بر انواع حقیقی، خنثی، بسته، باز، غیرقطعی و ضدحقیقی هستند و جملات شرطی از نوع باز، بالاترین بسامد وقوع را دارند. بنابراین، ساخت شرطی زبان فارسی‌نو با رده‌شناسی مذکور مطابقت دارد. بالاتر بودن بسامد وقوع جهان ممکن باز از آنجا نشأت می‌گیرد که در این جهان ممکن، موقعیتی فرضی که احتمال وقوع دارد، در نظر گرفته می‌شود و قطعیتی دربارۀ وقوع آن وجود ندارد و این تعبیر با کارکرد ساخت شرطی بیشترین تطابق را دارد.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

بررسی ساخت ملکی در زبان فارسی امروز از دیدگاه رده‌شناسی

  در این مقاله در پی آنیم که پس از اشاره به دسته ‌ بندی انواع راهبردهای صرفی-نحویِ ملکی ‌ سازی در زبان ‌ های دنیا که حاصل مطالعات رده ‌ شناختی هستند و تعیین متغیرهای دستوری که در این دسته ‌ بندی مد نظر قرار گرفته‌اند، راهبردهای ملکی ‌ سازی در زبان فارسی امروز را بررسی کنیم و بر اساس متغیرهای دستوری فوق‌الذکر این راهبردها را تحلیل کنیم. سپس بر اساس معیارهای تعیین راهبرد غالب، راهبرد غالبِ به کار گ...

متن کامل

ترتیب واژه در زبان سنگسری از دیدگاه رده‌شناسی زبان

یکی از تفاوت‌های مهمّ و شناخته‌شدۀ زبان‌های بشری که در چند دهۀ اخیر در رده‌شناسی به‌عنوانِ معیار طبقه‌بندی زبان‌ها در یک خانوادۀ زبانی به‌کار گرفته شده است، «ترتیب واژه» یا «آرایش سازه‌ای» است. «ترتیب واژه» عموماً به ترتیبِ قرارگرفتنِ‌ عناصر موجود در بند یا گروه، مانند گروه‌های اسمی و فعلی، اطلاق می‌شود. یکی از زبان‌شناسانی که با بهره‌گیری از این ملاک مبادرت به رده‌بندیِ بسیاری از زبان‌های جهان کرد، ...

متن کامل

نقد دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی

چکیده دستور زبان فارسی از دیدگاه رده‌شناسی نوشتة شهرزاد ماهوتیان و ترجمة مهدی سمائی، از سلسله‌کتاب‌هایی است که به‌منظور مقایسة زبان‌های گوناگون و بررسی آن‌ها، براساس معیارهای جهانی و فراگیر و فراهم‌کردن داده‌هایی واحد و نظام‌مند برای محققان زبان‌شناسی نظری و پژوهشگران رده‌شناسی نوشته شده است. این کتاب، از بعد پژوهشی کتاب ارزش‌مندی است، اما در ابعاد ظاهری و ساختاری و محتوایی، کاستی‌هایی دارد که ...

متن کامل

جایگاه هسته در زبان فارسی: تأملی از دیدگاه رده‌شناسی در‌زمانی

  محققان معمولاً زبان فارسی را با توجه خاص به ساختار جمله و گروه فعلی در آن، زبانی هسته‌پایانی دانسته‌اند اما تردیدها و اختلاف ‌نظر‌هایی نیز در این زمینه وجود دارد تا آنجا که در برخی از مطالعات مانند دهداری (2007)، زبان فارسی هسته ‌دو‌‌شقی (split-headedness) و در مطالعات دیگری مانند معین‌زاده (1384)، هسته‌آغازین دانسته شده ‌است. در این جستار سعی بر آن است که با بررسی سه دیدگاه یاد ‌شده درباره جا...

متن کامل

جملات شرطی رویدادی در زبان فارسی

ساخت‌های شرطی عبارت‌های زبانی متشکل از بندی وابسته و بندی پایه هستند که وقوع پدیده یا وضعیتی را به وقوع پدیده‌ یا وضعیتی دیگر مشروط می‌سازند. در این مقاله با رویکردی کمینه‌گرا بند شرطی در زبان فارسی را مورد بررسی قرار می‌دهیم. در روند این بررسی، با استفاده از اصول نظریۀ مرجع‌گزینی و برخی آزمون‌های حذف نشان می‌دهیم که بند شرطی جمله‌‌آغازین به عنوان افزوده به گروه زمان و در مواردی به فرافکن‌های ب...

متن کامل

جملات شرطی رویدادی در زبان فارسی

ساخت های شرطی عبارت های زبانی متشکل از بندی وابسته و بندی پایه هستند که وقوع پدیده یا وضعیتی را به وقوع پدیده یا وضعیتی دیگر مشروط می سازند. در این مقاله با رویکردی کمینه گرا بند شرطی در زبان فارسی را مورد بررسی قرار می دهیم. در روند این بررسی، با استفاده از اصول نظریۀ مرجع گزینی و برخی آزمون های حذف نشان می دهیم که بند شرطی جمله آغازین به عنوان افزوده به گروه زمان و در مواردی به فرافکن های بال...

متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

عنوان ژورنال:

دوره 12  شماره 36

صفحات  5- 5

تاریخ انتشار 2020-11-21

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

پست های جدید