شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران در اقدامات بیولوژیکی حوضۀ آبخیز سجادرود، استان مازندران

نویسندگان

  • حسین احمدی گتاب دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه مرتع‌داری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
  • روناک احمدی دانشجوی دکتری، گروه مرتع‌داری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
  • شفق رستگار استادیار، گروه مرتع‌داری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

چکیده

‌امروزه، تلاش برای احیای مراتع با مشارکت بهره‌برداران در چارچوب طرح‌های مرتع‏داری به عنوان یک برنامۀ مدون مدیریتی گامی ضروری به منظور توسعۀ پایدار است. اجرای برنامه‌های مدیریتی و اصلاحی در مراتع بدون مشارکت بهره‌برداران امکان‌پذیر نیست. بنابراین، در مطالعۀ حاضر عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران در اجرای طرح‌ها و عملکرد اجرای عملیات بیولوژیک در مراتع ییلاقی حوضۀ آبخیز سجادرود بابل بررسی شده است. به این منظور، تحقیق در دو بخش مطالعۀ کیفی (پرسشنامه‌ای) و کمّی (میدانی) در شش سامان دارای طرح مرتع‏داری و فاقد آن انجام شد. بخش پرسشنامه‌ای با بررسی 34 شاخص از 117 بهره‌بردار و با استفاده از تحلیل عاملی بررسی شد. بخش کمّی به منظور بررسی و مقایسۀ میزان اثربخشی طرح‌ها در برآورد و مقایسۀ تولید علوفه و پوشش تاجی در عرف‌ها انجام شد. به‏منظور اطمینان از انسجام درونی متغیرها و مناسب‌بودن آنها برای آزمون تحلیل عاملی، از آزمون KMO و بارتلت استفاده شد. نتایج نشان داد بعد از اجرای عملیات بیولوژیک، تولید در کل سامان‌های عرفی بهبود یافت، ولی اختلاف تولید علوفه در سامان‌های دارای طرح و فاقد طرح معنا‌دار نشد. همچنین، مقدار آمارۀ KMO، 781/0 و آمارۀ بارتلت نیز 23/81 با سطح معنا‏داری 99 درصد بوده است. نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل عاملی نشان داد عوامل اقتصادی، اجتماعی، زیست‏محیطی و اجرایی 68/81 درصد از تغییرات ‌مشارکت‌نکردن بهره‌برداران در اقدامات بیولوژیکیرا تبیین کردند. عوامل اجرایی و اجتماعی به‌ترتیب با 64/35 و 88/7درصد از کل میزان تغییرات، بیشترین و کمترین عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران در اجرای طرح‌ها بودند. با توجه به آنکه تأثیرگذارترین عامل در مشارکت بهره‌برداران عامل اجرایی شناخته شد، پیشنهاد می‌شود به منظور موفقیت در عملیات بیولوژیک انجام‌شده و موفقیت در اثربخشی مطلوب آنها، شیوۀ مدیریت اصلاح و نظارت بر اجرای طرح‌ها صورت گیرد.

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 9 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

ورود

منابع مشابه

ارزیابی اثربخشی طرح‌های مرتعداری واگذار شده مراتع با گذشت بیش از یک دهه از اجرای آن ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. ارزیابی طرحهای مرتعداری می تواند موجب مشخص شدن نقاط قوت و ضعف طرح‌ها و بهبود کیفیت آنها در برنامه‌های آتی ‌گردد. تحقیق حاضر در سال 1395به منظور ارزیابی طرح‌های مرتعداری در مراتع ییلاقی بابل انجام شد. به این منظور تحقیق در دو بخش مطالعه کیفی (پرسشنامه‌ای) و کمی (میدانی) در 6 سامان عرفی د...

مشارکت بهره‌برداران در احیای حوزه­ های آب‌خیز و حفاظت از آن‌ها اهمیت زیادی دارد. این تحقیق با هدف بررسی عوامل مؤثر بر اندازه‌ی مشارکت دام‌داران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری درحوزه‌ی آب‌خیز کیاسر شهرستان ساری انجام شد. این تحقیق  به‌روش توصیفی پیمایشی و نمونه‌گیری تصادفی ساده انجام شد. جامعه‌ی آماری شامل 361 نفر از بهره­برداران منطقه بود و حجم نمونه بااستفاده از رابطه‌‌ی کوکران 73 نفر تعیین شد. اط...

جنگل‌های زاگرس گسترده‌ترین عرصه جنگلی ایران محسوب می‌شوند که در زندگی و معیشت جوامع محلی از جایگاهی ویژه برخوردار هستند. همین امر باعث وابستگی شدید مردم محلی به جنگل‌ها و افزایش روند تخریب جنگل‌های زاگرس شده است. از این‌رو، برنامه‌ریزی برای جلوگیری از تخریب بیشتر و مدیریت اصولی به‌منظور حفظ و احیاء این جنگل‌ها ضروری است. بنابراین در این مطالعه، عوامل مؤثر بر مشارکت بهره‌برداران محلی در مدیریت، ...

 پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ روش تحقیق، توصیفی است. جامعه آماری این مطالعه 11300 نفر از بهره‌برداران کشاورزی در استان بوشهر در سال 1391 بوده است. با استفاده از فرمول کوکران، تعداد افراد نمونه مورد مطالعه 226 نفر تعیین شد. این تحقیق به شناسایی عوامل تأثیرگذار بر مشارکت کشاورزان در مدیریت شبکه‌های آبیاری و زهکشی، پرداخته است. بر اساس نتایج تحقیق سطح مشارکت بهره‌برداران در مدیریت ش...

پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت تشکل‌های آب‌بران از دیدگاه بهره‌برداران حوزه‌های آبیاری و زهکشی کرخه شمالی و جنوبی استان خوزستان صورت گرفته است. جامعه ‌آماری مطالعه، بهره‌برداران 5 تشکل فعال در حوزه‌های کرخه شمالی و جنوبی استان خوزستان با جمعیت 1219 نفر بوده است. به منظور تعیین نمونه ‌آماری از جدول مورگان استفاده شد و حجم نمونه 300 نفر محاسبه گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پر...

این مطالعه با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر مشارکت دامداران مرتع‌دار در عملیات حفاظتی طرح‌های مرتع‌داری استان فارس انجام شد. برای این منظور با توجه به شرایط آب و هوایی، پوشش گیاهی و تعداد طرح‌های مرتع‌داری اجرا شده و بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده، 89 طرح‌ مرتع‌داری انتخاب گردید. سپس با توجه پرسشنامه‌های طراحی شده با 267 بهره‌بردار فعال (10 تا 100 درصد بهره‌برداران با توجه به تعداد بهر...

× خانه ژورنال ها ثبت نام ورود