طراحی آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) در دانشآموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان 1395-1394
چکیده
هدف: در حال حاضر برای شناسایی زودهنگام دانشآموزانی که مشکلات ویژهای در خواندن دارند، یک آزمون خواندن هنجار شده برای مقاطع تحصیلی دورۀ ابتدایی (اول تا ششم) در کشور ایران وجود ندارد. با توجه به جمعیت زیاد افراد دارای مشکلات خواندن و نیاز مبرم به تشخیص سریع و صحیح، مطالعه حاضر با هدف طراحی و بررسی ویژگیهای روانسنجی آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (Comprehensive Diagnostic Test of Dyslexia; CDTD) در دانشآموزان مقطع ابتدایی شهر اصفهان 1395-1394 انجام گرفت. روش بررسی: این مطالعه مقطعی و از نوع ابزارسازی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشآموزان مشغول به تحصیل مقطع ابتدایی در نواحی ششگانه شهر اصفهان در سال تحصیلی 1395-1394بودند. برای انتخاب نمونه از روش طبقهای تصادفی متناسب با حجم استفادهشد؛ بر این اساس 600 نفر دانشآموز (300 دختر و 300 پسر) در 6 مقطع تحصیلی انتخاب شدند. برای طرحی آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD)، پس از مطالعه پیشینه پژوهشی و نظری، کتب و آزمونهای موجود، مهمترین مؤلفههای نارساخوانی از طریق تحلیل مضمون استخراج شد و بر اساس آن نسخۀ اولیه آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) تهیه شد. برای بررسی روایی محتوایی از روش لاواشه و جهت بررسی روایی همگرایی از برآورد ضریب همبستگی آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) و آزمون خواندن و نارساخوانی استفاده شد. همسانی درونی از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و اعتبار آزمون از طریق روش آزمون- بازآزمون برآورد شد. یافتهها: حداقل و حداکثر نسبت روایی محتوایی (CVR) برابر با 0/33 و 1 و شاخص روایی محتوایی (CVI) نیز برابر با 0/81 برآورد گردید. نتایج همبستگی آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) و آزمون خواندن و نارساخوانی برابر با 0/56 برآورد شد (0/004=p). بین دانشآموزان با و بدون مشکلات خواندن در آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) تفاوت معنیداری وجود داشت (0/001=p). همسانی درونی آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) برابر با 0/75 و ضریب همبستگی درون طبقهای (ICC) برابر با 0/88 محاسبه گردید. نتیجهگیری: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل دادهها بیانگر آن بود که آزمون جامع تشخیص نارساخوانی (CDTD) از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است. بنابراین میتوان از آن برای تهیه نیمرخ نقاط قوت و ضعف دانشآموزان نارساخوان و جهت مقاصد آموزشی و توانبخشی بهره برد.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- خدابخش حیدری — دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
- سالار فرامرزی — دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
- احمد عابدی — استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
- امیر قمرانی — استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران