فرایند درهم‌شدگی در دگرگونی واجی ستاک‌های گذشته با پایانة «- شت»‏

نویسنده

  • فرشته مومنی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة زبان و ادبیات. مازندران، ایران
چکیده

در بسیاری از زبان‌های ایرانی، از جمله زبان فارسی، ستاک گذشتة شماری از فعل‌هایی که ریشه مختوم ‏به ‏r‏ پس از یک واکه، دارند در حالی به ‏‎ -štختم می‌شود که ‏r‏ از ساختمان آن‌ها حذف‌می‌گردد. نظر به ‏این که پایة بنیادین ستاک گذ‌شته‌ساز تکواژ ‏t‏- ‌است که طی فرایندهایی واژ-واجی، بصورت ‏تکواژگونه‌های مختلفی نمود پیدامی‌کند، نگارنده را بر آن داشت تا روند ساختار این تکواژ خاص را که ‏در مطالعات پیشین یا نادیده گرفته شده، یا بدرستی تبیین نشده، بررسی و تحلیل نماید. فرض مطالعه بر ‏این بوده که در خوشة همخوانی نخستی که /‏rstـ/ بوده، فرایند درهم‌شدگی‎ ‎‏[‏r‏]ی واکرفته در [‏s‏] صورت ‏گرفته و به پیدایی صدای واج‌شدة /‏š‏/ ‌انجامیده است. در شیوة پژوهش، با بهره‌گیری از الگوی ‏آواشناختی-محور در دگرگونی واجی شامل برنامه‌ریزی حرکتی در تولید گفتار، آیرودینامیک گفتار، ‏سازوکار حرکت بخش‌های دستگاه گفتاری و ادراک گفتار و بویژه آواشناسی تعاملی (‏IP‏)، هر دو ‏رویکرد درزمانی و همزمانی مورد نیاز، چه برای تحلیل و چه برای استخراج شواهد به‌کار گرفته ‏شده‌است. داده‌ها در این بررسی همة ستاک‌های گذشتة دارای این موضوعیت در زبان فارسی بوده‌اند. ‏شواهد نظری و تجربی، هم در داده‌ها و هم در دیگر نمونه‌های تاریخی یا به‌روز، مؤید درستی فرضیه در ‏پیدایی واج ‏š‏ در ستاک گذشته فعل و حذف ‏r‏ از پایة آن بودند. یکی دیگر از نتایجی که این بررسی ‏بدست می‌دهد این است که تکواژگونة زیرساختی این دسته از ستاک‌ها می‌بایست ‏‎/st/‎‏ بوده‌باشد. ‏پیشنهاد می‌شود این یافته در پژوهش‌های آتی، بصورت آزمایشگاهی نیز بررسی شود. ‏

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

اثر بربرین در تنظیم آستروسیتهای Gfap+ ناحیه هیپوکمپ موشهای صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین

Background: Diabetes mellitus increases the risk of central nervous system (CNS) disorders such as stroke, seizures, dementia, and cognitive impairment. Berberine, a natural isoquinolne alkaloid, is reported to exhibit beneficial effect in various neurodegenerative and neuropsychiatric disorders. Moreover astrocytes are proving critical for normal CNS function, and alterations in their activity...

متن کامل

ارزیابی دگرگونی کیفیت زندگی در سکونتگاه‌های غیررسمی در دهه گذشته

  مقدمه: سکونتگاههای غیررسمی نمودی از فقر و برآمده از نارسائیهایی سیاستهای مسکن و نادیده گرفتن نیاز بخش گسترده‌ای از کم‌درآمدهای شهری هستند که بسته به عواملی همچون جایگاه جغرافیایی، مطلوبیت مکان، ویژگیهای اجتماعی گروههای ساکن، سطح خدمات و تسهیلات، برنامه‌های پیش رو و امید به آینده، دارای ارزش سکونتی و به‌تبع آن مسیر توسعه ناهمسانی هستند و کیفیت زندگی در برخی از این سکونتگاهها بهبود قابل‌توجهی ی...

متن کامل

تحلیل فرایند واجی قلب در زبان فارسی

مقالۀ حاضر به بررسی فرایند قلب در زبان فارسی می‌پردازد. معمولاً قلب فرایندی نظام‌مند تلقی نمی‌شود و درمیان انواع فرایندهای واجی به‌صورت فرایندیی و فرعی درنظر گرفته می‌شود. بااین‌حال، در برخی از زبان‌ها فرایندی منظم و قاعده‌مند است. به‌نظر می‌رسد فرایند قلب اگر "هدف ساختاری خاصی" را تأمیی‌تواند منظم باشد. این هدفِ ساختارییتی عام و واجی داشته باشد. تحلیلِ آن در زبان فارسی نشان می‌دهد که این فرایند د...

متن کامل

ارزیابی دگرگونی کیفیت زندگی در سکونتگاه‌های غیررسمی در دهه گذشته

  مقدمه: سکونتگاههای غیررسمی نمودی از فقر و برآمده از نارسائیهایی سیاستهای مسکن و نادیده گرفتن نیاز بخش گسترده‌ای از کم‌درآمدهای شهری هستند که بسته به عواملی همچون جایگاه جغرافیایی، مطلوبیت مکان، ویژگیهای اجتماعی گروههای ساکن، سطح خدمات و تسهیلات، برنامه‌های پیش رو و امید به آینده، دارای ارزش سکونتی و به‌تبع آن مسیر توسعه ناهمسانی هستند و کیفیت زندگی در برخی از این سکونتگاهها بهبود قابل‌توجهی ی...

متن کامل

فرایند تغییرات واجی در انتقال از زبان پهلوی به لکی

زبان لکی از جمله زبان­ های به جا مانده از زبان پهلوی است و بیشتر زبان­وران آن در لرستان، کرمانشاه، ایلام و همدان زندگی می­ کنند. با گذشت زمان معمولاً واژه­ ها دچار دگرگونی ­هایی در ساختار می ­شوند. زبان لکی نیز در انتقال از پهلوی تغییراتی در واج ­ها و واژه­ های آن به وجود آمده است. هدف این پژوهش، آن ­است تا فرایند تغییر واژه­ های پهلوی- لکی را از دیدگاه تغییر واج­ ها و جایگاه و شیوۀ  ادای واج­ ه...

متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

عنوان ژورنال:

دوره 12  شماره 36

صفحات  10- 10

تاریخ انتشار 2020-11-21

با دنبال کردن یک ژورنال هنگامی که شماره جدید این ژورنال منتشر می شود به شما از طریق ایمیل اطلاع داده می شود.

پست های جدید