تنوع ژنتیکی، قابلیت توارث و ضرایب همبستگی ژنوتیپی و فنوتیپی عملکرد دانه، اجزاء آن و برخی صفات مورفو ـ فیزیولوژیک در گندم نان (triticum aestivum l.)

نویسندگان

محمدرضا سیاهپوش

یحیی امام

عباس سعیدی

چکیده

ایــن پــژوهش در سال زراعـی77-1376 در دو مزرعه در باجگاه و کوشکک استان فارس انجام گرفت. در هر مزرعه 25 ژنوتیپ گندم در قالب طــرح بلــوک های کامل تصادفی کشت شد و مورد ارزیابی قرار گرفت. صفات مختلف ظاهری وفیزیولوژیکی در پنج مرحله نمــونه برداری انــدازه گیری شد. نمونه برداری ها در مراحل پنجه زنی(s1)، رشد طولی ساقه(s2)، ظهور سنبله وگلدهی (s3)، خمیری شدن دانه(s4) و رسیـدن کامل دانه(s5) انجام شد. پس از انجام تجزیه واریانس ، صفاتی که دارای اثر معنی داری بودند از نظر همبستگی ژنوتیپی با عملکرد دانه، وراثت پذیری، ضریب تغییرات ژنوتیپی، ضریب تغییرات فنوتیپی مورد ارزیابی قرار گرفتند. بالاترین وراثت پذیری مربوط به صفت تعداد سنبلچه در سنبله اصلی (14/80%=h2) و کمترین وراثت پذیری مربوط به صفت نسبت وزنی سنبله به ساقه اصلی در s3 ( 05/1%=h2) بود. وراثت پذیری عملکرد دانه 54/21% برآورد گردید. اکثر صفات اندازه گیــری شــده دارای ضریب تغییرات ژنوتیپی قابل ملاحظه ای بودند. عملکرد دانه با نسبت وزنی سنبله به ساقه اصلی در s5، تعداد دانه در سنبله اصلـی، تعـداد سنبلچه در سنبله اصلی، نسبت وزنی سنبله به ساقه فرعی در s5، تعدا دانه در سنبله فرعی، تعداد سنبلچه در سنبله فـرعی، تعداد سنبله در متر مربع، شاخص برداشت، تعداد کل پنجه در بوته، قطر ساقه (میانگره اول)، قطر ساقه (میانگره دوم)، وزن واحد طول ساقه، طول سنبله با ریشک، میزان جذب خالص در نمونه برداری سوم (nar3 ) دوام سطح برگ در نمونه برداری سوم (lad3) و دوام سطح برگ در نمونه برداری چهارم (lad4 ) همبستگی ژنوتیپی مثبت و معنی دار، و با صفات وزن صد دانه، ارتفاع بوته، درصد پنجه های نابارور، طول سنبله بدون ریشک، سرعت رشد محصول در نمونه برداری دوم (cgr2)، میزان جذب خالص در نمونه بـرداری دوم ( (nar2و سرعت رشد نسبی در نمونه برداری دوم ((rgr2، همبستگی منفی و معنی داری داشت. در این آزمایش مهم ترین صفات افزایش دهنده عملکرد، تعداد دانه در سنبله اصلی و فرعی، تعداد سنبلچه در سنبله، قطر ساقه و وزن واحد طـول ساقه تشخیص داده شد. همین طور مشخص شد که کاهش در ارتفاع بوته و درصد پنجه های نابارور راه کاری مؤثر در کاهش افـت عملکـرد است. از بین شاخص های فیزیولوژیک نیز شاخص های، nar3، lad3 و lad4 شاخص های مؤثری در افزایش عملکرد دانه بودند.

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

تنوع ژنتیکی، قابلیت توارث و ضرایب همبستگی ژنوتیپی و فنوتیپی عملکرد دانه، اجزاء آن و برخی صفات مورفو ـ فیزیولوژیک در گندم نان (Triticum aestivum L.)

ایــن پــژوهش در سال زراعـی77-1376 در دو مزرعه در باجگاه و کوشکک استان فارس انجام گرفت. در هر مزرعه 25 ژنوتیپ گندم در قالب طــرح بلــوک‌های کامل تصادفی کشت شد و مورد ارزیابی قرار گرفت. صفات مختلف ظاهری وفیزیولوژیکی در پنج مرحله نمــونه‌برداری انــدازه‌‌گیری شد. نمونه‌‌برداری‌ها در مراحل پنجه زنی(S1)، رشد طولی ساقه(S2)، ظهور سنبله وگلدهی (S3)، خمیری شدن دانه(S4) و رسیـدن کامل دانه(S5) انجام شد....

متن کامل

برآورد اجزای واریانس، قابلیت توارث و ضرایب همبستگی صفات فنوتیپی و ژنوتیپی عملکرد دانه و اجزاء آن در گندم نان تحت شرایط دیم

به منظور برآورد مقدار وراثت پذیری خصوصی عملکرد و اجزای آن و همچنین مقدار همبستگی فنوتیپی و ژنتیکی این صفات، در سال 1385 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان،دو والد سرداری و SON 64 گندم نان به همراه 50 نسل F3 حاصل از تلاقی آنها، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار، کشت گردیدند. برآورد پارامتر های مورد نظر با توجه به ماهیت ژنتیکی تنوع بین و درون لاین ها صورت گرفت. بالاترین برآورد وراثت پذیری...

متن کامل

برآورد اجزای واریانس، قابلیت توارث و ضرایب همبستگی صفات فنوتیپی و ژنوتیپی عملکرد دانه و اجزاء آن در گندم نان تحت شرایط دیم

به منظور برآورد مقدار وراثت پذیری خصوصی عملکرد و اجزای آن و همچنین مقدار همبستگی فنوتیپی و ژنتیکی این صفات، در سال 1385 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان،دو والد سرداری و son 64 گندم نان به همراه 50 نسل f3 حاصل از تلاقی آنها، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار، کشت گردیدند. برآورد پارامتر های مورد نظر با توجه به ماهیت ژنتیکی تنوع بین و درون لاین ها صورت گرفت. بالاترین برآورد وراثت پذیری...

متن کامل

همبستگی های فنوتیپی و ژنوتیپی درصد پروتئین دانه با چند صفت دیگر در گندم پائیزه (Triticum aestivum L.)

از تجزیه های واریانسی وکوواریانسی برای تعیین ضرائب همبستگی فنوتیپی و ژنوتیپی بین درصد پروتئین دانه‘ عملکرد دانه‘ عملکرد پروتئین وشاخص برداشت ازت در 36 ژنوتیپ گندم (متشکل از 8 واحد و 28 دورگ F1 حاصل ازتلاقی آنها) استفاده شد. ژنوتیپها در گلخانه و به صورت طرح کاملا تصادفی در چهار تکرار ارزیابی شدند. کلیه ضرائب همبستگی بجز همبستگی های درصد پروتئین دانه با سایر صفات مثبت و از نظر آماری معنی دار بودن...

متن کامل

توارث برخی صفات کمی گندم نان (Triticum aestivum L.) تحت تنش خشکی

  بررسی نحوه توارث، نوع عمل ژن­ها و تعیین استراتژی مؤثر اصلاحی در جهت بهبود صفات فیزیولوژیک و مورفو­فیزیولوژیک به­خصوص در شرایط تنش خشکی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. به منظور تعیین نحوه توارث و برآورد اجزای ژنتیکی کنترل­کننده برخی صفات کمّی گندم نان در شرایط معمول و محدود آبی، والدین P1 و P2 و نسل­های F1، F2، BC1 و  BC2از ژرم­پلاسم­های (بزوستایا × بولانی و بزوستایا × لاین 518) در قالب طرح بلوک...

متن کامل

ارزیابی میزان تنوع و قابلیت توارث برخی از صفات مرفولوژیکی گندم نان تحت شرایط تنش و مطلوب رطوبتی

In order to investigate genetic diversity and heritability of some morphological traits in five bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars, two separate experiments were conducted based on randomized compeletly blocks design (RCBD) with 3 replications under stress and normal conditions. The results showed that differences between cultivars were significant for the majority of traits in both c...

متن کامل

ذخیره در منابع من


  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

عنوان ژورنال:
علوم زراعی ایران

جلد ۵، شماره ۲، صفحات ۰-۰

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2021