مقاله

ارزیابی شاخص های تحمل به خشکی در ژنوتیپ های توتون تیپ ویرجینیا (nicotiana tabacum l.)

سیدرضا علوی، محقق مرکز تحقیقات توتون ارومیه رضا درویش زاده، دانشیار گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه مرداویچ شعاعی دیلمی، محقق مرکز تحقیقات توتون رشت اشکان بصیرنیا، دانش آموخته کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه علیرضا پیرزاد، دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

چکیده

در این مطالعه 8 ژنوتیپ توتون (nicotiana tabacum l.) تیپ ویرجینیا در شرایط آبیاری بهینه و تنش خشکی با طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار تحت شرایط مزرعه­ای مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ­های مورد بررسی از نظر عملکرد برگ خشک در شرایط بدون تنش و تنش خشکی اختلاف معنی­دار وجود دارد. بر مبنای عملکرد برگ خشک (kg/ha) در شرایط تنش و بدون تنش خشکی، شاخصهای کمّی تحمل به خشکی از قبیل میانگین بهره­وری، شاخص تحمّل، میانگین هندسی بهره­وری، میانگین هارمونیک، شاخص حساسیت به تنش و شاخص تحمل تنش محاسبه گردیدند. بالاترین میزان عملکرد برگ خشک هم در شرایط تنش و هم در شرایط بدون تنش خشکی متعلق به ژنوتیپ pvh19 بود. بیشترین میانگین شاخص تحمل به تنش، میانگین بهره وری، میانگین هندسی بهره­وری، میانگین هارمونیک، شاخص حساسیت به تنش و شاخص تحمّل به ژنوتیپ pvh19 تعلق داشت. تجزیه همبستگی بین شاخص­ها و میانگین عملکرد برگ خشک در شرایط تنش و بدون تنش خشکی نشان داد که شاخص­های تحمل به تنش، میانگین بهره­وری، میانگین هندسی بهره­وری و میانگین هارمونیک مناسب­ترین شاخص­ها برای غربال ژنوتیپ­های متحمل به تنش خشکی می­باشند. با استفاده از روش ترسیمی بای­پلات، pvh19 به عنوان ژنوتیپ پرمحصول و متحمّل و nc100 به عنوان حساس­ترین ژنوتیپ نسبت به تنش خشکی شناسایی شدند. در گروه­بندی ژنوتیپ­ها به روش upgma بر مبنای شاخص­های میانگین بهره­وری، میانگین هندسی بهره­وری، میانگین هارمونیک و شاخص تحمّل تنش، ژنوتیپ­های با عملکرد بالا و متحمل به خشکی pvh19، c319 و ve1 در یک گروه و ژنوتیپ­های با عملکرد پایین در شرایط تنش و بدون تنش خشکی و حساس به خشکی c‏347، c258´mc944، nc71 و nc100 در گروه دیگر قرار گرفتند.

اسناد مشابه