بررسی و تحلیل نقش شکار در دورۀ ساسانی

نویسندگان

الهام وثوق بابایی

رضا مهرآفرین

چکیده

صحنه های شکار از قدیمی ترین کهن الگوهایی است که در دورۀ ساسانی بر روی آثار هنری به ویژه ظروف زرین و سیمین ایجاد شده است. شمایل نگاری، شرح و تفسیر تصاویر نمادی و رمزی شکار حاوی پیام ها و بازنمایی اطلاعاتی است که رمزگشایی آنها می تواند جنبه های مختلف زندگی سیاسی، اجتماعی و مذهبی این دوره را آشکار سازد. هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل مفاهیم نمادین صحنۀ شکار بر اساس آیکونوگرافی اجزا و عناصر به کاررفته در این صحنه هاست. به همین منظور، 27 اثر ساسانی دارای نقش شکار شناسایی شد و با روش آماری و ثبت اطلاعات در نمودارهای فراوانی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که برخلاف دوران پیشین که خدایان و طبقات مرفه در صحنه های شکار حاضر هستند، در این دوره، تنها شاهنشاه ساسانی در مرکز صحنه و بزرگ تر از سایر عناصر، سوار بر اسب ظاهر می شوند که با ایدئولوژی دورۀ ساسانی که شاه را نمایندۀ خدا بر روی زمین می دانستند مطابقت دارد. جانوران شکارشده نیز در مذهب زردشت از اهمیت بالایی برخوردار هستند و در این دوره، موجودات شر و اهریمنی نیستند که شاه قصد معدوم کردن آنها را دارد، بلکه موجوداتی مقدس هستند که شکار آنها خیر و برکت را برای شاه به همراه خواهد آورد و در واقع مفهوم شکار در این دوره فراتر از تفنن و تفریح بوده و ارزش اعتقادی- سیاسی پیدا کرده است.

برای دانلود باید عضویت طلایی داشته باشید

برای دانلود متن کامل این مقاله و بیش از 32 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

نقش راه ابریشم در تبادل فرهنگی و تجاری ایران و چین در دورۀ ساسانی

 در تاریخچه­ی راه ابریشم نقش­های مهمی در مبادلات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بین کشورهای مختلف نگاشته شده است. کاروان­های این کهن­راه تجاری که ناگزیر بودند از سرزمین ایران عبور می‌کرد و یا قسمتی از راه را از طریق دریا پشت سر بگذارند، امکانی بود که سه قاره‌ی آسیا، اروپا و آفریقا را به همدیگر پیوند می‌خوردند. این کهن­راه که حوزۀ فعالیت آن از قلمرو اقتصادی و تجاری فراتر رفته بود، به مسیر مبادلات همه ج...

متن کامل

تفسیر شمایل نگارانه صحنه های شکار در ظروف فلزی ساسانی

آثار هنری به جا مانده از دوره ساسانی به دلیل وقایع سیاسی، دینی، و اقتصادی این دوره اهمیت ویژه‌ای دارند، به همین دلیل تفسیر این آثار به ما کمک می‌کنند تا هر چه بیشتر با رمز و رازهای نهفته این دوره آشنا شویم. این دوره را می‌توان دوره اوج هنری ایران پیش از اسلام دانست که در آن شاخه‌های هنری پیشرفت چشمگیری داشته‌اند. از مهم‌ترین این شاخه‌ها فلزکاری است و بخش عمده‌ای از آثار فلزی این دوره بشقاب‌ه...

متن کامل

مطالعه و بررسی اصول ترکیب بندی در بشقاب¬های شکار ساسانی

چکیده از دوران ساسانی، به عنوان آخرین دوره شکوفایی فرهنگ و تمدن ایران قبل از اسلام، بخش قابل توجهی آثار زرین و سیمین به یادگار مانده است که می­توان آنها را یکی از پر مایه­ترین هنرهای فرهنگ و تمدن ایران زمین به حساب آورد. از آنجایی که هنر ساسانی عمدتاً درباری و نمایانگر فرّ و شکوه ایزدیِ پادشاهان ساسانی است، بنابراین اغلب آثار زرین و سیمین بجای مانده از این دوران، دربردارندة موضوعات و مضامینی مرتبط...

متن کامل

تأثیرات متقابل نیشابور و راه ابریشم در دورۀ ساسانی

راه ابریشم به مثابه عمده­ترین مسیر ارتباطی میان تمدن­های غرب و شرق تأثیر به­سزایی در وقوع رویدادهای تاریخی داشته است. این شاهراه علاوه بر آنکه در طول تاریخ بستری مساعد برای مبادلات بازرگانی به شمار می­رفته، گهگاه به عنوان مسیر تهاجمات و لشکرکشی­های اقوام مهاجم به سرزمین ایران نیز مورد استفاده قرار می­گرفته است. وجود کلان­شهرهای باستانی همچون نیشابور در مسیر راه ابریشم شاهد روشنی است بر نقش این ...

متن کامل

تأملی بر نقش برجستۀ شکارگاه خسرو دوم (؟) در تاق بستان و الگوپذیری از آن در نقش برجستۀ تنگ‌واشی فتحعلی‌شاهِ قاجار

نقش‌مایۀ شکار از نخستین نقاشی‌های دیواری دوران پارینه‌سنگی درون غارها تا تکامل‌یافته ترین دست ساخته‌های امروزی در هنر ایران وجود داشته و در مسیر تاریخ هنر و طی فرایندِ شکل‌گیری فرهنگ‌های مختلف، مفاهیم گوناگونی را در درون خود پرورده است. این روند تکاملی در دوران تاریخی و خصوصاً دورۀ ساسانی مفهومی فراتر از شکار صرف به خود می‌گیرد، به طوری‌که یکی از رایج‌ترین موضوعات هنر و فرهنگ دورۀ ساسانی صحنه شکا...

متن کامل

منابع من

با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی آسان تر کنید


عنوان ژورنال:
فصلنامه نگره

ناشر: دانشگاه شاهد

ISSN 1735-4560

دوره 10

شماره 35 2015

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2023