اثر برنامه آموزشی بر اساس الگوی precede در ارتقاء کیفیت زندگی بیماران دیابتی نوع ۲

محمدحسین تقدیسی، taghdisi mh associate professor, department of health education and health services, tehran university of medical sciences, tehran, iranدکترای آموزش بهداشت ، دانشیار گروه آموزش بهداشت و خدمات بهداشتی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران محبوبه برهانی، borhani m master of health education, health center of minoodasht city, golestan university of medical sciences, minoodasht, iranاستان گلستان ، مینودشت ، مرکز بهداشت شهرستان مینودشت ، تلفن 5224370 - 0174 ، نمابر 5221540 مهناز صلحی، solhi m assistant professor, department of health education and health services, tehran university of medical sciences, tehran, iranدکترای آموزش بهداشت ، استادیار گروه آموزش بهداشت و خدمات بهداشتی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران محمداسحاق افکاری، afkari me assistant professor, department of health education and health services, tehran university of medical sciences, tehran, iranدکترای جامعه شناسی ، استادیار گروه آموزش بهداشت و خدمات بهداشتی ، دانشگاه علوم پزشکی تهران فاطمه حسینی، hosseini me academic instructor, department of biostatistics, tehran university of medical sciences, tehran, iranکارشناس ارشد آمار زیستی ، مربی گروه آمار و خدمات بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

Abstract

زمینه و هدف : مشکلات ناشی از بیماری دیابت دارای اثرات مستقیم و غیرمستقیم بر کیفیت زندگی بیماران دیابتی است و با افزایش مشکلات ناشی از این بیماری کیفیت زندگی نیز کاهش می یابد. این مطالعه به منظور تعیین اثر برنامه آموزشی بر اساس الگویprecede در ارتقاء کیفیت بیماران دیابتی نوع 2 انجام شد. روش بررسی : این مطالعه مداخله ای نیمه تجربی از نوع قبل و بعد روی 78 نفر از بیماران دیابتی نوع 2مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهرستان مینودشت طی ماه های خرداد لغایت شهریور سال 1388 انجام شد. طراحی برنامه آموزشی بر اساس مراحل الگویprecede و محتوی آموزشی بر اساس نیازهای آموزشی بیماران تدوین گردید. قبل از اجرای مداخله آموزشی پرسشنامه کیفیت زندگی whoqol-bref و پرسشنامه براساس سازه های الگوی precede برای بیماران دیابتی نوع 2 تکمیل گردید. بیماران و خانواده آنها و کارکنان بهداشتی مداخله موردنظر را دریافت نمودند و پس از چهار هفته میزان تاثیر برنامه آموزشی بر اساس الگوی precede بر کیفیت زندگی بیماران با استفاده از پرسشنامه استاندارد کیفیت زندگی تعیین شد. داده ها با استفاده از نرم افزار آماری spss-16 و آزمون تی زوج تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها : میانگین نمره کل کیفیت زندگی افراد مورد مطالعه پیش از مداخله آموزشی 35/11±39/80 بود و پس از مداخله آموزشی به 31/8±35/81 افزایش یافت؛ اما این تفاوت از لحاظ آماری معنی داری نبود. یافته های حاصل در ابعاد مختلف کیفیت زندگی نشان داد که اختلاف معنی داری در ابعاد سلامت جسمانی (p<0.05) ، ارزیابی بیماران از کیفیت زندگی خود (p<0.001) و ارزیابی از سلامت خود (p<0.001) قبل و بعد از مداخله آموزشی وجود داشت. نتیجه گیری : این مطالعه نشان داد که آموزش بیماران دیابتی نوع 2 براساس الگوی precede سبب افزایش بُعد جسمانی کیفیت زندگی و ارزیابی بیماران نسبت به وضیت سلامت و کیفیت زندگی می گردد.