الگوهای غذایی غالب و ارتباط آن با خطر سرطان سلول های سنگفرشی مری در استان کردستان
Abstract
سابقه و هدف: تحلیل الگوهای غذایی، موضوعی است که به تازگی مورد توجه بسیاری از متخصصان اپیدمیولوژی تغذیه قرار گرفته است. در این روش، تغذیه به صورت ریزمغذی ها و مواد غذایی جداگانه تعریف نمی شود، بلکه به صورت گروه های بزرگ مواد غذایی که مصرف آنها با یکدیگر در ارتباط است، بررسی می شود. مطالعه حاضر، به منظور بررسی الگوهای غذایی غالب در استان کردستان و ارزیابی رابطه الگوهای غذایی با سرطان سلول های سنگفرشی مری (squamous-cell carcinoma) در این جامعه انجام شد. مواد و روش ها: در این مطالعه مورد- شاهدی، 47 بیمار مبتلا به سرطان سلول های سنگفرشی مری (گروه مورد) و 96 بیمار فاقد سرطان مری (گروه شاهد) شرکت کردند. پرسشنامه های اطلاعات زمینه ای، فعالیت بدنی و بسامد خوراک (مشتمل بر فهرستی از 125 ماده غذایی) از طریق مصاحبه حضوری تکمیل شد. پس از گروه بندی اقلام غذایی، با استفاده از نرم افزار spss14 الگوهای غذایی به روش تحلیل عاملی تعیین شد. سپس نسبت شانس ابتلا به سرطان مری در گروه های مصرف کننده الگوهای مزبور محاسبه شد. یافته ها : در این مطالعه، دو الگوی غذایی غالب به دست آمد: الگوی غذایی سالم (مغزها، میوه ها، سبزی های برگ سبز و سایر سبزی ها، گوجه فرنگی، زیتون، لبنیات کم چرب، ماهی، سبزی های زرد، دوغ، سبزی های کلمی شکل) و الگوی غذایی غربی (روغن جامد، قند و شکر، انواع شیرینی و دسر، نمک، انواع ترشی، تخم مرغ، نوشابه گازدار، چای و مصرف کمتر روغن مایع). پس از تعدیل عوامل مخدوش کننده سن و جنس (از طریق همسان سازی)، رفلاکس، تحصیلات، bmi، سیگار کشیدن و فعالیت فیزیکی، شانس ابتلا به سرطان مری در افرادی که امتیاز بالایی در الگوی غذایی سالم کسب کرده بودند (دسته دوم) 67% کمتر از افرادی بود که در دسته اول قرار داشتند (نسبت شانس 33/0 با فاصله اطمینان 95% : 12/0 تا 86/0 و 02/0p<). درحالی که شانس ابتلا به سرطان مری در افرادی که امتیاز بالایی در الگوی غذایی غربی کسب کرده بودند (دسته دوم) 8/9 برابر افرادی بود که در دسته اول قرار داشتند (نسبت شانس 8/9 با فاصله اطمینان 95% : 2/3 تا 7/29 و 001/0p<). نتیجه گیری: الگوی غذایی سالم، ارتباط معکوسی با خطر ابتلا به سرطان مری داشت. درمقابل، الگوی غذایی غربی با افزایش خطر ابتلا به سرطان مری همراه بود.