تعیین میزان آلودگی مایکوتوکسین ها و فلزات سنگین در برنج های خوراکی وارداتی به استان گلستان

مهدیس مسیبی، mahdis mosayebi msc student of agricultural engineering-food science & industry, department of food science , faculty of agriculture & natural resources,islamic azad university, azadshahr branch ,expert in standard office of golestan,golestan ,iranعلوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر، کارشناس مسئول صنایع کشاورزی، سلولزی و غذا اداره کل استاندارد گلستان حبیب ا... میرزایی، habiballah mirzaee ph.d. in food engineering ,associated professor , department of food science ,faculty of agriculture & natural resources, islamic azad university, azadshahr branch,golestan,iranدانشیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر

Abstract

زمینه و هدف: برنج یکی از اقلام پرمصرف غذایی است که در معرض آلودگی به مایکوتوکسین ها و فلزات سنگین قرار دارد. با توجه به خاصیت تجمع پذیری فلزات سنگین در بافت های بدن انسان و اثرات سوء آن بر بدن و سرطان زایی و جهش زا بودن مایکوتوکسین ها، بررسی حاضر به منظور تعیین آلودگی برنج های وارداتی به استان گلستان انجام پذیرفت. روش بررسی: در این مطالعه تعداد 80 نمونه برنج وارداتی از کشورهای هندوستان و پاکستان در مرز اینچه برون واقع در استان گلستان در فاصله زمانی دی ماه 90 تا مرداد ماه 91 نمونه برداری و از نظر میزان مایکوتوکسین ها (آفلاتوکسین های b‏1 ،b2، g1،g2 و مجموع آفلاتوکسین ها ، اکراتوکسین a، زرالنون و داکسی نیوالنول) و فلزات سنگین (سرب، آرسنیک و کادمیوم) مورد آزمون قرار گرفتند. تمامی نمونه ها از نظر میزان مایکوتوکسین ها توسط دستگاه hplc و خالص سازی با ستون ایمونوافینیتی (خالص سازی داکسی نیوالنول با ستون فازجامد انجام شد) آزمون شدند. برای اندازه گیری آرسنیک از دستگاه بیناب سنجی جذب اتمی بر مبنای تولید هیدرید و برای تعیین مقدار سرب و کادمیوم از روش طیف سنجی نوری جذب اتمی با کوره گرافیتی بر طبق استاندارد aoac.986.15 استفاده شد . یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که میانگین میزان آفلاتوکسین b1 ، b2، اکراتوکسینa و آفلاتوکسین توتال به ترتیب 0/93 ، 0/036، 0/033 وng/g 0/96 بود. آفلاتوکسین هایg1، g2 و داکسی نیوالنول در هیچ یک از نمونه ها مشاهده نشد. میانگین غلظت سرب ،آرسنیک و کادمیوم در نمونه ها نیز به ترتیب 0/067 ،0/007 وmg/kg0/024 بود. نتیجه گیری: همه نمونه ها با بیشینه مجاز تعیین شده برای مایکوتوکسین ها و فلزات سنگین برنج در استانداردهای ملی ایران مطابقت داشتند.