سنجش عوامل مؤثر بر محیط زیست گرایی زنان ایرانی

امیر ملکی، پروین علی پور

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

بحران محیط زیست، امروزه یکی از گرفتاری های مهم جهانی به شمار می رود. مواجهه با این بحران به منزلۀ یک تلاش جمعی نیازمند ایجاد نگرش‏های محیط زیست گرایانه در مردم است. آنچه در این زمینه درخور تأمل است شناسایی عوامل مؤثر بر محیط‏زیست‏گرایی افراد مختلف جامعه، بالاخص زنان است، زیرا بنا بر دو محور اصلی نظریۀ اکوفمنیسم، یعنی رابطۀ زنان با محیط زیست و نقش آنان در حل مشکلات اکولوژیکی، زنان در توجه به محیط زیست جایگاه ممتاز و ویژه‏ای دارند و از طرف دیگر به علت اینکه زنان با محیط زیست بیشتر عجین اند، می‏توانند از طریق انتقال دانش و علاقۀ زیست محیطی به کودکان در حفظ محیط زیست فعال باشند. از این رو، مطالعۀ عوامل تأثیرگذار بر محیط‏ زیست‏‏گرایی زنان می‏تواند راهگشای بسترسازی برای ایجاد این عوامل و جلب مشارکت زنان در حفاظت از محیط زیست باشد. تحقیق حاضر درصدد شناسایی و مطالعۀ عوامل مؤثر بر محیط‏زیست‏گرایی زنان ایرانی است. بدین منظور، با توجه به تحقیقات انجام شده در این خصوص و با پشتوانۀ نظری اکوفمنیسم و با تحلیل ثانویه داده‏های موج پنجم پیمایش‏ «داده‏های ارزش‏های جهانی»در کشور ایران با حجم نمونۀ 2 هزار و 667 نفر، که با روش نمونه گیری احتمالی چندمرحله‏ای صورت پذیرفته است، به کنکاش در این عوامل می‏پردازد. یافته‏های تحقیق نشان می‏دهد متغیرهای مشارکت اجتماعی، دینداری، دانش زیست محیطی، سن، و تحصیلات با محیط‏زیست‏گرایی زنان ارتباط معنا‏داری ‏دارند، ولی طبقۀ‏ اقتصادی زنان تأثیری بر محیط‏زیست‏گرایی آنان ندارد. همچنین، یافته‏های تحقیق نشان می‏دهد که سه متغیر دانش زیست محیطی، دینداری، و مشارکت توانسته اند 82 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین کنند و توضیح دهند.