Article

تبیین نقش مبدا هستی در اندیشه دکارت

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

دکارت در آثار خود، با استفاده از براهین و استدلال­های عقلی، سعی در تشریح یکی از مسائل بنیادین فلسفی، یعنی اثبات مبدأ هستی دارد. او با در هم شکستن شالودۀ اسلوب­های گذشته و با بهره­گیری از ابزار خرد، در پی شناخت و تبیین نقش خداوند به عنوان امری یقینی و جوهری نامتناهی در جهان هستی است. دکارت، ضمن فطری خواندن حسّ خداخواهی در انسان، آن را ناشی از میل کمال­جویی انسان می­داند. ادلۀ دکارت برای اثبات وجود خداوند، ادله­ای فلسفی است، نه کلامی؛ زیرا آرایی که دکارت دربارۀ ذات خداوند و جاودانگی روح انسانی ارائه می­دهد، تنها با کمک خرد استدلالی و فلسفی قابل تفسیر است. خردباوری دکارتی برای تبیین نقش مبدأ هستی؛ دیدگاه­ها و راهکارهای علمی و در عین حال روحانی او برای اثبات وجود خداوند؛ بهره­گیری او از مبانی ریاضی و علم مکانیک برای تبیین جهان مادی؛ و بالاخره باور قلبی، سلوک عقلانی، خشوع معنوی و آرامش عمیق دکارت در برابر ارادۀ پروردگار، از جمله مواردی است که در این مقاله تحلیل می­شوند.

Authors and affiliations
  1. محمد رضا محسنی — استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی اراک

Similar items

  • تبیین معرفت‌شناختی تجربه در اندیشه دکارت

    Article2023پژوهش های فلسفیسیدمصطفی شهرآیینی، مجتبی جلیلی

    چنین می‌نماید که با توجه به مبانی فکری دکارت، به‌سادگی نمی‌توان دربارة امکان تجربه در فلسفة او سخن گفت چراکه او در شاهکار فلسفی‌اش، تأملات در فلسفة اولی، از همان آغاز با طرح شک افراطی بساط عالم حس را که موضوع اصلی تجربه و پیش‌شرط امکان آن است، چنان فراهم می‌‌چیند، که تا «تأمل ششم

  • تبیین جایگاه «فطرت» در خداشناسی دکارت و نسبت آن با برهان فطرت در اندیشه اسلامی

    یکی از جریانهای مهم عصر رنسانس، شکاکیت معرفتی حاصل از پیشرفت‌های علمی- تجربی و ظهور آرای متعارض در حوزۀ الهیات و به تبع آن، تزلزل خداشناسی بود. دکارت نخستین متفکری است که در پاسخ به این شکاکیت، با امید به کشف حقیقت، حوزۀ فلسفی نوی گشود و اهتمام خود را از میان انبوه مسائل فلسفی، ب

  • تبیین نقش عوامل ساختاری و فردی در تفکیک پسماند از مبدأ و مدیریت تولید پسماند؛ مطالعه ای ترکیبی در شهر تهران

    Article2026جامعه و محیط زیستعلی مختاری هشی، صادق صالحی، مهربان پارسامهر

    پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش عوامل ساختاری و فردی (با محوریت سرمایه فرهنگی) در رفتار تفکیک پسماند از مبدأ و مدیریت تولید پسماند در کلان‌شهر تهران انجام شد. مطالعه حاضر از نوع تحقیقات ترکیبی (کمی-کیفی) بود که در آن داده‌های کمی از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته از 384 شهروند ساکن در مناط

  • نقش نگاه هستی شناختی ابن عربی در تبیین چیستی و هستی وحی

    Articleفصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتسیدمحمد قادری، دانشجوی دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه بین المللی قزوین سیدرضی قادری، سطح چهار حوزه علمیه قم و دانشجوی دکتری مدرسی گرایش اخلاق دانشگاه باقرالعلوم(ع)

    چیستی و هستی وحی در قلمرو اسلامی از مسائل غامضی است که علما و اندیشمندان برای تبیین و تحلیل آن نظریات گوناگونی ارائه کرده اند. در این میان، تبیین ابن عربی از وحی جایگاه ویژه ای دارد و مورد توجه سایر اندیشمندان قرار گرفته است. در این مقاله، ابتدا، برخی مباحث پیرامونی وحی از جمله م

  • تصورات فطری در اندیشه دکارت و نقد آن با تکیه بر مبانی صدرایی

    Article2021تاریخ فلسفهمریم صمدیه، عبدالرزاق حسامی فر

    دکارت قائل به وجود تصورات فطری در انسان بود. او مهمترین این تصورات را تصور خدا میدانست که خداوند آن را همچون صنعتگری که مهر خود را بر صنعت خود میزند، در فطرت ما منطبع کرده است. مفسران فلسفة دکارت در تفسیر جایگاه این تصورات در اندیشة وی، راههای مختلفی را در پیش گرفتهاند. بر اساس ی

  • نسبت میان مابعدالطبیعه و اخلاق در اندیشه دکارت

    Article2023Metaphysical Investigationsسیدمصطفی شهرآیینی

    یکی از شالوده‌های نظام فکری دکارت تعریف تازه‌ای است که از انسان به‌دست می‌دهد. در کتاب تأملات (تأمل دوم) و نیز در کتاب جست‌وجوی حقیقت، تعریف رسمی ارسطویی انسان در مقام «حیوان ناطق»، بر اساس وضوح و تمایز دکارتی، آشکارا دست‌خوش این چالش می‌گردد که در این تعریف، دو مفهوم مبهم «حیات»