Article

معرفت شناسی حقوقی و اخلاقی از دیدگاه دانشمندان مسلمان

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

حق و تکلیف، ممنوع و مجاز، و خوب و بد مهم ترین مفاهیمی اند که در فلسفۀ ارزش و به ویژه در فلسفۀ حقوق و اخلاق محور گفت و گو قرار می گیرند. یکی از عمده ترین جنبه های بحث از آنها جنبۀ معرفت شناسانه است. پرسش اصلی در این پژوهش ناظر به منشأ گزاره های حقوقی و اخلاقی است. آیا این گزاره ها ملاک صدقِ واقعی و خارجیِ مستقیم دارند؛ یا منشأ مستقیم آنها چیزی جز تصمیم، جعل و صلاحدید صاحبان تصمیم و قرارداد نیست؟ طبیعت گرایان حقوقی و اخلاقی با قرائت های مختلف احتمال نخست را برگزیده اند؛ و قراردادگرایان در پی اثبات احتمال دوم برآمده اند. در این نوشتار، با این پیش فرض که جعل و انشاء در حوزه حکمت عملی از جنس ایجاد اعتباری قلمداد می شود، نظریۀ قرارداد عقلایی قابل دفاع تر و انتقادات وارد بر آن قابل پاسخ دانسته شده است.

Similar items

  • معرفت‌شناسی حقوقی و اخلاقی از دیدگاه دانشمندان مسلمان

    حق‌و تکلیف، ممنوع و مجاز، و خوب و بد مهم‌ترین مفاهیمی‌اند که در فلسفۀ ارزش و به ویژه در فلسفۀ حقوق و اخلاق محور گفت‌و‌گو قرار می‌گیرند. یکی از عمده‌ترین جنبه‌های بحث از آنها جنبۀ معرفت‌شناسانه است. پرسش اصلی در این پژوهش ناظر به منشأ گزاره‌های حقوقی و اخلاقی است. آیا این گزاره‌ها

  • نگاهی نقادانه به نقش نبی در معرفت شناسی دینی در دیدگاه غزالی

    Article2021حکمت معاصراعظم قاسمی

    در دیدگاه غزالی رسالت رسول به معنای تبلیغ کلام خداست. در خصوص نقش نبی در معرفت شناسی دینی این پرسش ها مطرح می شود: آیا ایمان به کلام خدا به خاطر باور به صدق نبی است یا عقلانی است؟ نسبت صدق نبی و ایمان به کلام خدا چیست؟ آیا ایمان به خدا به صدق نبی وابسته است؟ مسأله ی اصلی پژوهش ای

  • بررسی و نقد معرفت شناسی سوفسطاییان از دیدگاه افلاطون

    Articleجستارهای فلسفی

    با اهمیت یافتن مباحث معرفت شناسی در دوره جدید، بررسی آراء و دیدگاه های معرفت شناختی سوفسطائیان نیز به عنوان یکی از تأثیرگذارترین جریانات فکری عصر طلایی یونان، اهمیتی روز افزون یافته است. در این مقاله کوشش شده با استناد به نوشته های افلاطون به موازات ارائه نظریات معروف ترین سوفسطا

  • معرفت شناسی گواهی از دیدگاه قاضی عبدالجبار معتزلی

    Articleپژوهشنامه فلسفه دینعباس دهقانی نژاد، استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس، بندرعباس، ایران

    معرفت شناسی گواهی از شاخه های جدید معرفت شناسی است و سعی دارد به سؤالاتی دربارۀ معرفت بخشی گواهی، جایگاه گواهی نسبت به سایر منابع معرفتی و نحوۀ ایجاد باور توسط گواهی بپردازد. به نظر می رسد که این مباحث برای قاضی عبدالجبار نیز مطرح بوده است. وی گواهی را راهی برای حصول معرفت دانسته

  • پیشینۀ فرآیند اشتقاق از دیدگاه دانشمندان مسلمان

    Article2000متن پژوهی ادبیپروانه فرخنده

    هرگاه از مسائل زبانی و مباحث پیرامون آن سخن به میان می آید، توجه اهل فن و علاقه مندان به آراء و مکاتب غرب حلب می شود. کارکرد و دستاورد غریبان در این زمینه اگرچه بسیار گسترده و عمیق بوده است، اما دلیل موجهی برای نادیده انگاشتن بحثهای زبانی در میان دانشمندان شرقی و به ویژه اندیشمند

  • پیشینۀ فرآیند اشتقاق از دیدگاه دانشمندان مسلمان

    Articleمتن پژوهی ادبیپروانه فرخنده، .

    هرگاه از مسائل زبانی و مباحث پیرامون آن سخن به میان می آید، توجه اهل فن و علاقه مندان به آراء و مکاتب غرب حلب می شود. کارکرد و دستاورد غریبان در این زمینه اگرچه بسیار گسترده و عمیق بوده است، اما دلیل موجهی برای نادیده انگاشتن بحثهای زبانی در میان دانشمندان شرقی و به ویژه اندیشمند