بررسی پارامتریک نفوذ برخی آلاینده‌های نفتی نامحلول در آب به خاک

Authors

  • محمد بای بوردی استاد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
  • مهدی همایی استاد گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
Abstract:

سابقه و هدف: آلودگی زیست بوم، به‌ویژه خاک از چالش‌های مهم عصر کنونی است فعالیت‌های انسانی باعث ایجاد آلودگی‌های فراوانی در محیط زیست شده اند. هرچند که این آلاینده‌ها را می‌توان به دو گروه بزرگ معدنی و آلی تقسیم‌بندی کرد، لیکن آلاینده‌های مایع آلی نامحلول در آب (NAPL) از مهمترین آلاینده‌های آلی زیست محیطی به‌شمار می‌آیند و به عنوان یکی از آلاینده‌های بالقوه طبیعت آسیب‌هایی فراوان به زیست بوم وارد کرده اند. خاک آلوده افزون ‌بر اینکه آلاینده‌ها را از راه چرخه‌‌ غذایی وارد بدن انسان می‌کند، خود نیز می‌تواند به‌عنوان منبع آلودگی آب‌های زیر زمینی و آب‌ آشامیدنی باشد. خاک‌های آلوده، گستره‌ی استفاده از اراضی‌ را نیز محدود ‌می‌سازند. آلاینده‌های مایع آلی نامحلول در آب (NAPL) سهم بزرگی از کل آلاینده های زیست محیطی را تشکیل می دهند. درک چگونگی نفوذ NAPLها به خاک از اهمیّتی ویژه برخوردار است. زیرا با درک آن، می‌توان خاک‌های آلوده به NAPLها را اصلاح و اقداماتی مدیریتی برای جلوگیری از نفوذ آنها به سفره‌های آب زیرزمینی به‌کار گرفت. هدف از این پژوهش، ارزیابی کمّی فرآیند نفوذ برخی ترکیبات نفتی شامل نفت خام و نفت سفید به خاک بود. مواد و روش‌ها: خاک مورد آزمون از اطراف پالایشگاه نفت تهران با بافت لوم شنی تهیه شد. با‌ استفاده از مدل‌های نفوذ فیلیپ، کوستیاکوف و گرین امپت پارامترهای نفوذ و با استفاده از قانون دارسی هدایت هیدرولیکی اشباع برآورد و با مقادیر اندازه‌گیری شده مقایسه گردیدند. به منظور ارزیابی کمّی تخمین‌های حاصل از مدل‌ها، از آماره‌های ریشه میانگین مربعات خطا و ضریب تبیین استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با گذشت‌زمان‌، طول جبهه‌ی رطوبتی و نفوذ تجمعی NAPLها همانند آب ‌به صورت غیر خطی افزایش می‌یابد. بیشترین نرخ نفوذ برای این ترکیبات، همچون آب در زمان‌های ابتدایی نفوذ رخ داد. مقادیر هدایت هیدرولیکی اشباع برای نفت خام و نفت سفید به ترتیب 0٠58/0 و 280/0 سانتی‌متر بر دقیقه بدست آمد. به دلیل لزوجت بیشتر نفت سفید و کشش سطحی کمتر نسبت به آب، نگهداشت این سیال نسبت به آب کمتر و نرخ نفوذ آن بیشتر بود. نتیجه‌گیری: نتایج ارزیابی کمّی فرآیند نفوذ نفت خام به خاک نشان داد که برای ترکیبات NAPLs هنگامی که زمان به سمت بی‌نهایت میل می‌کند، شدت نفوذ پایه آنها با هدایت هیدرولیکی اشباع این ترکیبات برابر نیست. زیرا در اواخر نفوذ، ضریب ثابت (S) تاثیر زیادی بر نفوذ این ترکیبات به خاک دارد. با توجه به نتایج، مدل نفوذ گرین- امپت و کوستیاکوف با در نظر گرفتن آماره RMSE، برآورد بهتری از نفوذ NAPLبه خاک ارائه می‌دهند. ویژگی‌های NAPLها همچون نوع ترکیب، ساختار شیمیایی، گرانروی، کشش سطحی و چگالی تاثیری به سزا بر نفوذ این ترکیبات به خاک دارند.

Upgrade to premium to download articles

Sign up to access the full text

Already have an account?login

similar resources

بررسی پارامتریک نفوذ برخی آلاینده های نفتی نامحلول در آب به خاک

سابقه و هدف: آلودگی زیست بوم، به ویژه خاک از چالش های مهم عصر کنونی است فعالیت های انسانی باعث ایجاد آلودگی های فراوانی در محیط زیست شده اند. هرچند که این آلاینده ها را می توان به دو گروه بزرگ معدنی و آلی تقسیم بندی کرد، لیکن آلاینده های مایع آلی نامحلول در آب (napl) از مهمترین آلاینده های آلی زیست محیطی به شمار می آیند و به عنوان یکی از آلاینده های بالقوه طبیعت آسیب هایی فراوان به زیست بوم وار...

full text

کارایی پلی‌اکریل‌آمید ‌آنیونی در افزایش سرعت نفوذ آب به خاک

برای اعمال مدیریت صحیح بر منابع طبیعی در ‌ایران لازم است راه کارهای مناسب برای کنترل فرسایش و حفاظت خاک، شناسایی و بهترین گزینه‌ها برای کنترل آنها به کار گرفته شوند. یکی از روش‌های جدید کنترل فرسایش خاک، کنترل رواناب با استفاده از پلیمرها می‌باشد. از ‌این رو، این تحقیق به ارزیابی اثر پلیمری به نام پلی‌اکریل‌آمید آنیونی در فرآیند نفوذپذیری آب به خاک به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با د...

full text

تأثیر کاربری اراضی بر کارآیی برخی از مدل‌های نفوذ آب به خاک

سابقه و هدف: نفوذ آب به خاک یکی از ویژگی‌های کلیدی در طراحی سامانه‌های آبیاری، پژوهش‌های هیدرولوژی، مدیریت منابع آب و حفاظت خاک، طراحی و اجرای پروژه‌های زهکشی و کنترل فرسایش در حوضه‌های آبخیز است. همچنین، سنجش دقیق مقادیر نفوذ آب به خاک با توجه به زمان برای برآورد آب ذخیره شده در ناحیه ریشه گیاه، اهمیت زیادی در طراحی و برنامه‌ریزی‌های آبیاری دارد. به همین خاطر پژوهشگران همواره دنبال ارائه‌ی مدل...

full text

اثر رهاسازی اراضی بر تغییرات نفوذ آب به خاک

پارامترهای نفوذ آب به خاک از مهم­تریـن شاخص­های ارزیـابی کیفیت خاک می­باشند. نفـوذ آب به خاک یکی از ویژگی­های کلیدی در طراحی سامانه­های آبیاری، پژوهش­های هیدرولوژی، مدیریت منابع آب و حفاظت خاک، طراحی و اجرای پروژه‌های زهکشی و کنترل فرسایش خاک در حوضه­های آبخیز است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر رهاسازی اراضی بر پارامترهای نفوذ آب به خاک در مراتع نیمه استپی کرسنک واقع در استان چهارمحال و بختیاری ب...

full text

ارزیابی برخی معادلات نفوذ آب در خاک در کاربری‌های مختلف در حوزه آبخیز کجور

مطالعه نفوذ به عنوان یکی از اجزای چرخه­ آب به منظور مدیریت و برنامه­ریزی پروژه­های آبی ضروری می­باشد. از آن­جا که اندازه­گیری نفوذ در عرصه هزینه­بر و مستلزم صرف زمان زیاد است، لذا از مدل­های مختلف برای برآورد مقدار نفوذ استفاده می­شود که هر مدل در شرایط خاص، برازش مناسبی را با داده­های تجربی از خود نشان می­دهد. انتخاب مدل مناسب در مدیریت منابع آب حائر اهمیت می­باشد. از این­رو، در این تحقیق، ابت...

full text

تعیین ضرایب برخی مدل‌های نفوذ آب در دو خاک آهکی منطقه باجگاه در استان فارس

نفوذ آب به خاک در چرخه آب نقش مهمی داشته و سبب شده پژوهشگران به­دنبال ارائه مدل مناسبی برای بیان کمی آن باشند. در این پژوهش، عملکرد مدل­های نفوذ کوستیاکوف-لوییز، کوستیاکوف، فیلیپ، هورتون و حفاظت خاک آمریکا در برآورد نفوذ تجمعی اندازه­گیری شده با استوانه­های مضاعف در دو خاک آهکی متفاوت از منطقه باجگاه استان فارسبررسی شد. ضرایب مدل­ها به­روش کمینه ­مجموع­ مربعات ­خطا تعیین شد. جهت بررسی صحت عملکر...

full text

My Resources

Save resource for easier access later

Save to my library Already added to my library

{@ msg_add @}


Journal title

volume 6  issue 4

pages  143- 153

publication date 2018-02-20

By following a journal you will be notified via email when a new issue of this journal is published.

Hosted on Doprax cloud platform doprax.com

copyright © 2015-2023