مهدی خادمی کولایی

استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه پیام نور.

[ 1 ] - داستانهای منظوم نیما در ترازوی ریخت شناسی پراپ

بررسی ساختاری (ریخت شناسی) یکی ازشیوه های واکاوی اثر ادبی است که با تحقیقات ساختار‌‌‌شناس روسی، ولادیمیر پراپ، در 1928 قدم به عرصه نهاد. هدف از تحلیل ساختاری در هر موضوعی رسیدن به شناخت بهتری از سرشت‌ انسان و طبیعت و ارتباط این روساخت‌ها با کنه عقاید و مذهب و هنر و دانش مردمان است. برای پی‌بردن به این ارتباطات، معیارها و شاخصه‌هایی لازم است تا مؤلّفه‌های اصلی و محوری از عناصر غیر مهم _ که نقش کلید…

[ 2 ] - «جامعه‌شناسی رمان خاله‌بازی از بلقیس سلیمانی بر مبنای نظریّۀ "پی‌یر بوردیو"»

بازخوانی آثار ادبی با رویکردهای تازه به پویایی فضای جامعۀ ادبی میانجامد. نقد جامعهشناسی در عرصۀ ادبیّات، به بررسی تأثیر متقابل ادبیّات و جامعه بر یکدیگر میپردازد و با تحلیل این تأثیر و تأثّرها، راهی نوین در برابر کسانی قرار میدهد که دغدغۀ اصلی ذهن آنها شناخت انسان و جامعۀ جدید انسانی است. نگرش جامعهشناسانه به رمان با رویکرد جامعهشناسی زنان، منظری نسبتاً نوپدید است که از قابلیّت وگنجایی چشمگیری برای بح…

[ 3 ] - بررسی جلوه های ناتورالیسم در ادبیّات داستانی جنگ (موردپژوهی: احمد دهقان)

امیل زولا مکتب ناتورالیسم را در نیمۀ دوّم قرن 19 بنیاد گذاشته‌است. این مکتب تمایلات، اندیشه‌ها و رفتارهای انسان‌ها را برخاسته از غرایز درونی و امیال طبیعی می‌داند. جبرگرایی‌، بی‌پردگی‌های اخلاقی، اندیشه‌های ماتریالیستی، بدبینی، سیاه‌اندیشی و عینیّت‌گرایی از جمله مؤلّفه‌های ناتورالیسم است. وجود برخی از مؤلّفه‌های برجسته و بارز ناتورالیسم در شماری از آثار ادبیّات داستانی جنگ و دفاع مقدّس، گونه‌ای از ناتو…

[ 4 ] - بررسی و تحلیلِ پیدایی و پایاییِ «نگاهِ انسانی» در ادبیات داستانی جنگ تحمیلی

جنگ از دیرباز یکی از مشئومترین و مذمومترین رخدادها در جهان بوده؛ امّا همین پدیدۀ زشت هرجا که سمتوسو و صبغۀ دفاعی به خود گرفته، عملی شرافتمندانه و شجاعانه قلمداد شدهاست. با آغاز جنگ هشتسالۀ عراق علیه ایران، گونۀ تازهای از ادبیات با عنوان ادبیات دفاع مقدّس و جنگ در ایران پا به عرصۀ وجود گذاشت و داستان‌نویسان به تبعِ نوع رویکردشان به جنگ که شامل ارزشمحور، جامعهمحور، انتقادمحور، انسانمحور و یا تلفیقی از…