[ 1 ] - داستان تمثیلی؛ ساختار، تفسیر و چندمعنایی
چندمعنایی در داستانهای تمثیلی، افزون‌بر بافت معنایی و فهم مخاطب به‌منزله ویژگیهای بیرونی حاکم بر تفسیر، با ویژگیهای ساختاری این متون نیز رابطه دارد. هدف مقاله حاضر بررسی نقش ویژگیهای ساختاری و روایی داستان تمثیلی در ایجاد تفاسیر متعدد از این متون است. ازآنجاکه تفسیر متن تمثیلی همواره بر یک خط داستانی و براساس کنش‌های داستانی انجام میگیرد، بررسی چندمعنایی نیز به تعداد خطوط داستانی در داستانهای تم…
[ 2 ] - روش‌شناسی هجویری در تعریف و نقد اصطلاحات تصوف
هجویری در تعاریف خود از مبانی و اصطلاحات تصوف، ضمن پایبندی به سنتهای پیشین از روشی خاص نیز بهره گرفته است که میتواند تفاوتهای نگاه وی به این مقولات را توجیه کند. هدف این مقاله بررسی اصول روششناختی هجویری به منظور تحلیل رویکرد وی در تعریف اصطلاحات تصوف است. مهمترین اصول روششناختی در کشف المحجوب عبارت از محوریت فنا و تأکید بر محدودیتهای ذاتی بشری است. هجویری در بخشهای مختلف تعریف، تفسیر، م…
[ 3 ] - نمادهای جاودانگی (تحلیل و بررسی نماد دایره در متون دینی و اساطیری)
تصور و ساختن نمونه‌های جاودانه، یکی از آشکارترین تلاشهای انسانی است که از نخستین لحظات زندگی، مرگ و زوال را به چشم می‌دیده، و همة مظاهر دنیا را در حال فرو ریختن می‌یافته‌است. یکی از مهمترین اشکالی که با جاودانگی و مفهوم بی‌نهایت پیوند دارد، نماد دایره است. در حقیقت انسان، مفاهیم جاودانه را در این شکل مجسم کرده‌است. این تجسم، گاه به صورت تصویری ذهنی و گاهی نیز به شکل نمونه‌های دیدنی درآمده است. از…
[ 4 ] - ساختار روایی بوستان سعدی؛ اخلاقی یا عرفانی؟
بوستان سعدی از متون تعلیمی و حکمی است که حکایت‌های آن به سبب داشتن مضامین و مؤلفه‌های عرفانی، گاه جزو حکایت‌های عرفانی محسوب می‌شود. با وجود اشتراک مضامین در این دو حوزه، دقت در شیوه بهره بردن از آنها میتواند ما را در دسته‌بندی دقیق‌تر حکایت‌های اخلاقی و عرفانی یاری رساند. هدف مقاله حاضر بررسی و معرفی الگوهای روایی بوستان و تعیین نسبت این الگوها با روایت‌گری تعلیمی و عرفانی است. به نظر می‌رسد ا…
[ 5 ] - الگوهای روایی در حکایت‌های تعلیمی
بررسی ساختار متون ادبی، راهی است برای درک شیوه‌های ایجاد و انتقال معنا در این متون. حکایت‌های تعلیمی از پرکاربردترین انواع روایی در متون داستانی کهن فارسی هستند که مهمترین رسالت آنها انتقال پیام و ترغیب مخاطب بوده است. به‌نظر می‌رسد، نویسندگان متون تعلیمی، حکایت‌ها را با توجه به ساختارهایی منطبق بر اهداف غایی خود مورد استفاده قرار می‌داده‌اند. در این مقاله به بررسی و معرفی ساختارها و الگوهای روا…
[ 6 ] - ساختار و کارکرد تصویر رویش در شعر شفیعی کدکنی
یکی از ویژگیهای مهم شعر شفیعی‌کدکنی، پیوند عمیق آن با ادبیات و گذشتۀ تاریخی و فرهنگی ایران است. نمود این ویژگی را بیش از همه، در دو حوزۀ اسطوره و عرفان میتوان دید. بنابر اظهارات منتقدان، این دو در کنار مضامین اجتماعی، مهمترین دلالت‌‌های معنایی شعر شفیعی را تشکیل می‌‌دهند. هدف مقالۀ حاضر، بررسی نظام تصاویر شعر شفیعی‌کدکنی و تبیین ارتباط آن با سه حوزۀ معنایی یادشده است. ازاین‌رو با معرفی تصوی…
[ 7 ] - ساختار روایی بوستان سعدی؛ اخلاقی یا عرفانی؟
بوستان سعدی از متون تعلیمی و حکمی است که حکایت‌های آن به سبب داشتن مضامین و مؤلفه‌های عرفانی، گاه جزو حکایت‌های عرفانی محسوب می‌شود. با وجود اشتراک مضامین در این دو حوزه، دقت در شیوه بهره بردن از آنها میتواند ما را در دسته‌بندی دقیق‌تر حکایت‌های اخلاقی و عرفانی یاری رساند. هدف مقاله حاضر بررسی و معرفی الگوهای روایی بوستان و تعیین نسبت این الگوها با روایت‌گری تعلیمی و عرفانی است. به نظر می‌رسد ا…
[ 8 ] - الگوهای روایی در حکایت‌های تعلیمی
بررسی ساختار متون ادبی، راهی است برای درک شیوه‌های ایجاد و انتقال معنا در این متون. حکایت‌های تعلیمی از پرکاربردترین انواع روایی در متون داستانی کهن فارسی هستند که مهمترین رسالت آنها انتقال پیام و ترغیب مخاطب بوده است. به‌نظر می‌رسد، نویسندگان متون تعلیمی، حکایت‌ها را با توجه به ساختارهایی منطبق بر اهداف غایی خود مورد استفاده قرار می‌داده‌اند. در این مقاله به بررسی و معرفی ساختارها و الگوهای روا…
[ 9 ] - پیوند تصویری می و چهره در دیوان حافظ
یوری لوتمان، تأثیر شعر را حاصل برخورد نظامهایی مختلف میداند که بهطور همزمان در متن عمل میکنند. البته وی از نظام تصاویر شعر سخن نگفته، ولی این نظام را نیز به دیگر نظامهای مورد نظر لوتمان میتوان افزود. کارکرد این نظام، حاصل پیوند میان تصاویر است. از این منظر، شبکة این تصاویر میتواند دلالتهایی معنایی و زیباشناختی نیز داشته باشد. در مقالة حاضر، با بررسی پیوند میان دو تصویر باده و چهره در شعر حافظ، پی…
Co-Authors