عبدالرحمن حسنی فر

استادیار گروه تاریخ /پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

[ 1 ] - "تاریخ سیاسی جدید" به مثابه روش

«تاریخ سیاسی جدید»، رویکردی مفهومی و روش‌شناختی به حوزه تاریخ است که با شکل‌گیری دانش تاریخ در عرصه تاریخ‌نگاری جدید شکل گرفت و در نیمه دوم قرن بیستم، به یک جریان تقریبا عمومی تبدیل شد. یکی از گفتمان‌های رایج در تاریخ سیاسی تفاوت بین تاریخ سیاسی «جدید» و سنتی است. بحث های موضوعی/مفهومی، مطالعاتی و روش‌شناختی در این رابطه قابل طرح است و می‌تواند به تعریف و تعمیق مطالعات و بررسی های «تاریخ سیاسی جد…

[ 2 ] - جایگاه مردم در تاریخ سیاسی قدیم و جدید ایران بر اساس رویکرد «دوران»‌محور

تاریخ سیاسی هر کشوری جلوهگاه عملی آن است. این حوزه سرشار از اطلاعاتی است که میتواند روشمند مورد شناسایی قرارگیرد. یکی از موضوعات مهم آن، تبلور مردم در عرصۀ سیاست است. تبلور مردم یعنی نوع نگاه سیاست و سیاستمداران به مردم و نوع نگاه و رویکرد مردم به سیاست و اصحاب قدرت که خود را در نحوۀ فعالیت و تعامل آن‌ها با یکدیگر در حوزۀ قدرت سیاسی نشان میدهد. امروزه، موضوع تعامل مردم با قدرت سیاسی از تنوّع بسیار…

[ 3 ] - واکاوی تعاریف «تاریخ سیاسی» و ارائه چارچوبی مفهومی و نظری درباره پژوهش تاریخ سیاسی

چکیده در تعریف «تاریخ سیاسی»، خلاء­ها و نواقصی وجود دارد که به نظر می­آید مسئله آن به ضعف و کم­کاری در چارچوب­دهی مفهومی و نظری بر‏‏‏گردد؛ در اغلب نوشته­ها وکتا­ب­های مرتبط با تاریخ سیاسی، بیشترین تمرکز  بر رفتار حاکمان و پادشاهان، بدون ارائه تعریف «قدرت و امر سیاسی» بوده که بیشترین سهم را در بازشناسی تاریخ سیاسی دارد.با توجه به خلاء در این حوزه، توصیف و تبیین مباحث نظری و ارائه موضوعات محوری از،…

[ 4 ] - درآمدی روشی بر چگونگی بررسی «امر سیاسی» در منابع تاریخی ایران

«امر سیاسی» از مفاهیم سیاسی است که هم فهم نظری و هم تطبیق مصداقیاش، دارای ظرافتهای علمی و فنی خاصی است. امر سیاسی رفتار یا کنشی در عرصۀ عمومی و معطوف به منافع و مصالح جمعی ناشی از رویکرد تعاملی یا تخاصمی در محدودۀ «قدرت سیاسی» است. موضوعات و مفاهیم سیاست در تاریخ با توجه به مقولۀ امر سیاسی و این پرسش که چگونه میتوان امر سیاسی را در منابع تاریخی رصد کرد و مورد شناسایی قرارداد، در محدودۀ: 1. «قدرت …

[ 5 ] - مؤلفه‌های شکل‌دهنده‌ی‌‌هویت ملی ایران در فرایند تاریخی

هدف این مقاله بررسی مؤلفه‌های شکل‌دهنده‌‌‌هویت ملی ایران در سیر تحول تاریخی می‌باشد. به‌طورکلی کشور ایران دارای یک هویت ملی تاریخی و کهن می‌باشد که قرنها پیش ایجاد شده و در فراخنای تاریخ توانسته است پایداری، پویایی و موجودیت خویش را حفظ کرده و تداوم بخشد. نکته اساسی در این‌جا این است که در این فرایند تاریخی، مؤلفه‌های مهمی در شکل‌گیری و استمرار این هویت نقش داشته‌اند که سرزمین ایران، تاریخ طولانی…